"Moreover, you scorned our people, and compared the Albanese to sheep, and according to your custom think of us with insults. Nor have you shown yourself to have any knowledge of my race. Our elders were Epirotes, where this Pirro came from, whose force could scarcely support the Romans. This Pirro, who Taranto and many other places of Italy held back with armies. I do not have to speak for the Epiroti. They are very much stronger men than your Tarantini, a species of wet men who are born only to fish. If you want to say that Albania is part of Macedonia I would concede that a lot more of our ancestors were nobles who went as far as India under Alexander the Great and defeated all those peoples with incredible difficulty. From those men come these who you called sheep. But the nature of things is not changed. Why do your men run away in the faces of sheep?"
Letter from Skanderbeg to the Prince of Taranto ▬ Skanderbeg, October 31 1460

Adrian Vehbiu.Nje yll i ri i gjuhesise IndeoEuropiane

Flisni për gjuhën shqipe, magjinë e saj, evoluimin, lidhjet e saj me gjuhët e tjera, rreziqet që i kanosen.

Moderators: Hymniarber, bardus

Post Reply
User avatar
Orakulli
Star Member
Star Member
Posts: 609
Joined: Sun Jun 14, 2009 5:40 am
Gender: Male
Location: USA

Adrian Vehbiu.Nje yll i ri i gjuhesise IndeoEuropiane

#1

Post by Orakulli » Mon Aug 09, 2010 7:43 am

SI VAJI NË LAKRA

August 8, 2010 by Xha Xhai

Herë pas here mediat shqipe përcjellin, ndonjëherë me fanfarë të madhe, vepra me natyrë historike dhe historike-gjuhësore që mëtojnë të zgjidhin enigma të ndryshme të dijes nëpërmjet gjuhës shqipe.

Metodologjikisht, vepra të tilla nuk mund të hidhen poshtë a priori; meqë vetë historia e shqipes është ndriçuar dhe do të vazhdojë të ndriçohet nëpërmjet historisë së gjuhëve të tjera – sidomos latinishtes, greqishtes së vjetër dhe gjuhëve sllave.

Çështja këtu është më tepër sa duhet t’i interesojnë kulturës shqiptare këto vepra.

Vite më parë, në Shqipëri bëri bujë të madhe një vepër e egjiptologut frëng Zacharia Mayani, i cili rrekej të lexonte mbishkrimet etruske nëpërmjet shqipes.

Më pas, të tjerë dijetarë e kanë përdorur shqipen për të shpjeguar, ndër të tjera edhe hieroglifet egjiptiane.

I kohëve të fundit është lajmi për një studim të italianit Alberto Areddu, me titull “Zanafilla shqiptare e qytetërimit në Sardenjë”. Vepra kërkon të hedhë dritë mbi disa të panjohura që kanë të bëjnë me parahistorinë dhe historinë e hershme të ishullit të Sardenjës dhe të popullsive që kanë jetuar atje, pra se ky ishull të romanizohej.

Për të shmangur disa keqinterpretime të librit, po vërej këtu se sardishtja e sotme është gjuhë neolatine, bijë e latinishtes njëlloj si italishtja, spanjishtja, frëngjishtja dhe rumanishtja. “Ndalohet duhani”, në sardishte, shkruhet kështu: NO SI PODET PIPARE. Megjithatë, disa elemente të fonetikës, gramatikës, leksikut dhe sidomos onomastikës sarde nuk mund të shpjegohen dot nëpërmjet origjinës latine. Që këtej, edhe hipoteza se këto elemente i detyrohen një gjuhe tjetër – që i ka paraprirë latinishtes në ishull dhe pastaj është asimiluar prej saj; e quajtur ndryshe edhe hipoteza e substratit.

Sipas prof. Areddu-t, ka të ngjarë që ky substrat i sardishtes të jetë diçka si një formë e ilirishtes; e cila ka mbërritur në Sardenjë me ilirët, gjatë një vale indo-europianizimi fillestare.

Meqë shqipja sot mbahet si vijuese e një dialekti të ilirishtes, atëherë prof. Areddu mbështetet në krahasime të sardishtes me shqipen, për të provuar hipotezën e vet të ngulimeve ilire në Sardenjën paralatine.

Temë e vështirë; librin e prof. Areddu-t nuk e kam parë, por kam lexuar disa recensione që i janë bërë. Duhet pasur parasysh edhe se teza e Areddu-t për lidhjet sardo-ilirike hidhet në qarkullim në një kontekst të pasur me gjithfarë hipotezash për substratin parahistorik në Sardenjë – i cili herë konsiderohet si semitik (fenikas, hebraik), herë si etrusk, herë si iberik (i krahasueshëm me baskishten).

Parahistoria e Sardenjës është temë mahnitëse, në vetvete; por unë nuk shoh ndonjë arsye se pse duhet të interesohet albanologjia për të; dhe aq më pak kultura dhe mediat shqiptare.

Fakt është që prof. Areddu interesohet për sardishten dhe substratin e sardishtes; shqipja i hyn në punë si mjet ose instrument krahasimi, për të shpjeguar disa emra vendesh ose tipare të tjera të gjuhës.

Studimi, me fjalë të tjera, nuk ka të bëjë me historinë e shqipes, por me historinë e sardishtes, e cila nuk përbën kurrfarë prioriteti në tematikat kulturore shqiptare.

Që një fis ilirësh mund të ketë përfunduar në brigjet e Sardenjës, kjo mund të ngacmojë intelektualisht historianët dhe gjuhëtarët e atjeshëm; ose specialistët e parahistorisë së Mesdheut dhe të dyndjeve indo-europiane; fundja edhe ndonjë ilirolog, nëse kanë mbetur të tillë – por për shqipen vetë hipoteza është irrelevante, pa peshë dhe pa interes.

Kulturës shqiptare i interesojnë para së gjithash teori dhe hipoteza që ndihmojnë për të kuptuar dhe ndriçuar më mirë prejardhjen e shqiptarëve vetë dhe të gjuhës shqipe; jo teori dhe hipoteza që e përdorin shqipen si madhësi të njohur, për të analizuar sardishten, etruskishten, aramaikishten e të tjera gjuhë ekzotike të antikitetit.

Recenzentët e veprës së Areddu-t kanë përmendur, me të drejtë, teoritë e Krahe-s, ilirolog me famë; por as Krahe, as Antun Mayer-i, që u mor me studimin e mesapëve, as Katicic-i më vonë – të gjithë ilirologë të përkushtuar – nuk kanë treguar ndonjë interes të veçantë për shqipen; jo sepse e kanë shpërfillur, por sepse nuk kanë gjetur gjë me interes atje. Punë e tyrja; këtë e përmend vetëm për të treguar se ilirët dhe ilirishtja mund të studiohen dhe janë, në fakt, studiuar, në nivel akademik, pavarësisht nga shqipja dhe shqiptarët.

I njëjti arsyetim vlen edhe për studimet e Mayani-t; kërkimet e këtij, të gabuara a të sakta qofshin, i përkasin si disiplinë etruskologjisë, jo albanologjisë; në vetvete, ato nuk ndihmojnë për të ftilluar ndonjë gjë me vlerë për shqipen edhe parahistorinë e saj.

Për t’u shtyrë më tej, edhe përpjekjet – në përgjithësi diletanteske – për të shpjeguar me anë të shqipes disa mbeturina pelazgjike në greqishten e vjetër i përkasin helenistikës, jo albanologjisë.

Në përgjithësi, të gjitha ato orvatje për të hedhur dritë mbi enigma gjuhësh dhe kultura të tjera, duke përdorur të dhëna nga shqipja dhe kultura shqiptare si bazë krahasimi, nuk i përkasin albanologjisë, as ndihmojnë dot drejtpërdrejt për të çuar më përpara kërkimet në këtë fushë.

Arsyeja për këtë është e thjeshtë – në të gjitha këto orvatje, shqipja përdoret si madhësi e njohur; ndërsa albanologjisë i intereson pjesa e panjohur e shqipes dhe e historisë së shqiptarëve, jo e njohura!

Përkundrazi, një vepër që duhej t’i kishte interesuar veçanërisht albanologëve është monografia e Gottfried Schramm për zanafillën e krishtërimit shqiptar dhe konvertimin e fisit trak të besëve (Anfänge des albanischen Christentums. Die frühe Bekehrung der Bessen und ihre langen Folgen, Rombach Verlag KG, Oktober 1999); meqë përfaqëson një përpjekje serioze, të një autori serioz, për të ndriçuar diçka nga antikiteti i vonë dhe mesjeta e hershme në Ballkan. Natyrisht, askush nuk është kujtuar të flasë për këtë vepër në mediat shqipe; ndoshta ngaqë Schramm mbështet hipotezën e prejardhjes së shqipes nga trakishtja.

Libri i Schramm-it, edhe pse rigorozisht shkencor, mua nuk më ka bindur; hipoteza se evangjelizimi i të parëve të shqiptarëve është kryer në brendësi të Ballkanit nuk arrin dot ta kundërshtojë hipotezën tjetër, më të mbështetur, se kontakti i të parëve të shqiptarëve me krishtërimin, në shekujt e parë pas Krishtit, ka ndodhur diku afër bregdetit adriatik, ose sipas një lëvizjeje njerëzore, fetare dhe kulturore nga Perëndimi drejt Lindjes. Karakteristikat leksikore të terminologjisë së hershme të krishterë e shqipes duket se e mbështetin mirë këtë hipotezë të dytë.

Megjithatë, Schramm ka meritën që përpiqet të çajë një shteg të ri, në një fushë si albanologjia ku përparimet maten me centimetra. Që mediat dhe kultura shqiptare pop e kanë shpërfillur krejt këtë vepër, kjo tregon se interesimi ynë për çështje të parahistorisë dhe paleohistorisë nuk ka aq natyrë diturore, sesa artikulohet si një lloj feje pagane e gjymtë; meqë ne ngacmohemi shumë më tepër nga mundësia që shqiptarët mund të kenë zbarkuar dikur në Sardenjë, që mbishkrimet etruske zbërthehen me anë të shqipes (pa folur për hieroglifet egjiptiane) dhe që shqipja përdorej në Olimp gjithashtu; sesa nga teori të ndryshme që rreken të sqarojnë zanafillën dhe prejardhjen tonë, me mjete dhe rrugë pak a shumë racionale.

Përndryshe, studiues si Alberto Areddu duhet të na shërbejnë si shembuj të drejtimit që duhet t’u japim kërkimeve: Areddu interesohet për historinë e tokës së vet, dhe nuk ngurron që të panjohurat t’i shpjegojë duke u kërkuar ndihmë gjuhëve dhe kulturave të tjera, sado të largëta. Po të kishte ndjekur paradigmën që kemi përqafuar ne tani vonë, në vend që të analizonte gjuhën sarde dhe toponomastikën dhe kulturën parahistorike të Sardenjës, ky do të kishte shkuar të lexonte, nëpërmjet sardishtes, mbishkrimet hitite ose mongole ose linearin A të Kretës, për të “provuar” se sardët paskan qenë hudhra e kuzhinës indo-europiane…
ORAKULLI;
Adrian Vehbiu.Nje yll i ri i gjuhesise IndeoEuropiane.

Çish thua xha xha Adrian Vehbiu?Çish art di e bin?
A je vertet gluhëtarë apo lehçarë?
Mendoni seriozisht ,me nivelin qe keni,qe mund te shkruani reth punes se Alberto Areddu?
Me vjen keq qe po ta them ,megjithe respektin qe kam per ju si shqipshkrues,Ju nuk mund ta kuptoni Z.Albert.Biles,me çfare po lexoj nga ju,ju nuk jeni duke kuptuar ,sikur sadopak ,gjuhen qe jeni duke perdorur per te shkruar,gjuhen Shqipe.
Ju nuk mund ta kuptoni ate per keto arsye:
1.Nuk keni cilesine e arsimimit te tij.
2.Nuk keni lexuar mjaftueshem libra ne kete fushe.
3.Nuk keni shkallen e duhur te zgjuarsise gjenetike,te domosdoshem per te kapercyer pragun e mediokritetit perserites jokrijues.Disa siperi jane dhurate kur lind.Rasti juaj ka qelluar tek perqindja e shumices.
Per me teper ,ju jeni duke shtremberuar keqas informacionin mbi çfarë shkruhet nga nivele te tilla si Areddu.Po keshtu keni folur per Nermin,Zakaria,Robertin,Aristidhin e te tjere,çka zbulon qarte nga ana tjeter,jo vetem nivelin tuaj,por dhe kush eshte qellimi juaj i vertete.
Alergjia juaj mendore ndaj atyre qe shkruajne libra shkencore ne kete drejtim eshte shume lehte e dallueshme.Çfaqeni ç'do herë haptas me kete mekanizmin tuaj te semure,i cili ka vetem nje drejtim: Mbylleni gojen.Mos shkruani libra te tille mbi gjuhen dhe Historine e shqiptareve.
Çfare te shqeteson te keta autore?Pse u friksohesh kaq shume Adrian?
Ne vend te analizosh tabelen 'nuk pihet me pipete duhani',analizo ,do te ishte me mirë,pse quhet 'zezaja' bubureci i sardenjes?Përse quhet ZEZAJA zoti.Adrian?
Per pergjithesime tendencioze,genjshtra dhe shpifje reth thelbit se çfarë ka shkruar Albert Areddu dhe te tjerë,une mendoj, shkena e Albanologjise nuk ka nevojë.
Minimalisht,nje nivel profesionisti,i nevojitet te merret me faktet gjuhesore qe A.Areddu analizon;perkundrazi asgje, dhe po qe se ka aftesi;gje qe ju perkundrazi nuk e dispononi,as te lindur dhe as te fituar me tëvanëment ,me ja hudh poshte.Por ju nuk e beni kete.Nuk e beni per dy arsye:
Sepse nuk e keni aftesine,kjo eshte mese e dukshme dhe e ditur tashme,por edhe pse nuk eshte ne fakt ky qellimi yt.Mbase jut e pakten jeni aq i ditur qe t’a kuptoni veten sa dini dhe keni vendosur ta realizuar nje qellim tjeter,ndoshta me ato lek mbani dhe blogun tuaj pa fitim, duke genjyer,shpifur dhe baltosur gjuhen dhe kulturen Shqipe;cka nuk do ndonji talent te lindur dhe te fituar ne kete drejtim.
Ju nuk mund te lidhni ,nga pikepamje gjuhesore, mendimin pershkrues te perbashket midis "pipete' dhe foljes se jashtezakonshme te gjuhes se madhe Shqipe te simbolizuar me "pi'. Eshte nje nga rastet shembuj me te thjeshtit per gjuhesine krahasuese.Ushtrime te tilla behen ne testin per te hyre ne fakultetin e gjuhesise.
Juve,jo vetem ju mungon dukshem edukata elementare shkencore kur trajtoni libra te autorve te tilla,por duket qarte nje qe ju besoni qe shkrimet tuaja mund te ulin sadopak vlerat shkencore te Albert Areddu.Ju genjen mendja xha xhai.Juve ju pelqen te mendoni ne ate menyre,megjithese realiteti midis vlerave te atyre qe shkruan Profesor Alberto Areddu dhe vetem sharjeve tuaja eshte shume larg prej qejfit tuaj
Ne artikullin tuaj shihen pothuaj qartesisht dy gjera te rendesishme per ju;Urdheri qe i jepni botes shqiptare te kesaj fushe,mos u merrni me Albert Areddu dhe frika, qe Albert Areddu eshte duke prishur harten e ngulimeve 'antike' greke ne kete rajon te mesdheut.
Shkrimet e tuaja nuk kalojne dot kufirin e blogut tuaj me pjesmares truthare servile.
Jam kureshtar te di sesa kopje keni shitur nga libri juaj fillistar?
Kaq i paturp je ne injorancen tende,tipike per shqiptaret e Turqise dhe pas Turqise,sa kur te lexojne te huajt,ne ndonje rast kalimtar,rudhin buzet per stilin tend urdherues bizantin.
Kam prekthyer shkrimet e tua reth gjuhes,per te treguar nivelin e mjere te shqipshkruesve te sotem.
Je nje shembull i persosur i mjerimit te sotem shqiptar dhe antishqiptar.

Keshille;
Ju lutem te lexoni yllin e ri te gjuhesise shqiptare Z.Adrian Vehbiu,ose i ndryshe quajturi XHA XHAI.Mos e humbisni kete rast.Ai ka dhe nje suplement;Zonjen Marjola Rukaj.
Image

User avatar
Orakulli
Star Member
Star Member
Posts: 609
Joined: Sun Jun 14, 2009 5:40 am
Gender: Male
Location: USA

Re: Adrian Vehbiu.Nje yll i ri i gjuheise.

#2

Post by Orakulli » Mon Aug 09, 2010 7:45 am

Xha xhai shkruan:
"Parahistoria e Sardenjës është temë mahnitëse, në vetvete; por unë nuk shoh ndonjë arsye se pse duhet të interesohet albanologjia për të; dhe aq më pak kultura dhe mediat shqiptare.
Fakt është që prof. Areddu interesohet për sardishten dhe substratin e sardishtes; shqipja i hyn në punë si mjet ose instrument krahasimi, për të shpjeguar disa emra vendesh ose tipare të tjera të gjuhës.
Studimi, me fjalë të tjera, nuk ka të bëjë me historinë e shqipes, por me historinë e sardishtes, e cila nuk përbën kurrfarë prioriteti në tematikat kulturore shqiptare."

Ky lloj arsyetimi eshte i denje vetem per nje idiot.Adrian Lehbiu duket qe i paska derrasat mangut..
Image

User avatar
ALBPelasgian
Galactic Member
Galactic Member
Posts: 2112
Joined: Sun Jun 28, 2009 7:57 pm
Gender: Male
Location: Prishtinë (Prima Justiniana)
Contact:

Re: Adrian Vehbiu.Nje yll i ri i gjuhesise IndeoEuropiane

#3

Post by ALBPelasgian » Mon Aug 09, 2010 10:11 am

Xha xhai a.k.a Adrian Vehbiu eshte nje deshtim i plote ne cdo aspekt!
Ne sot po hedhim faren me emrin Bashkim,
Qe neser te korrim frutin me emrin Bashkim!

User avatar
Arban Blandi
Supreme Member
Supreme Member
Posts: 464
Joined: Sun Apr 25, 2010 12:11 am
Gender: Male
Location: Іllyria, Ukraine
Contact:

Re:

#4

Post by Arban Blandi » Mon Aug 09, 2010 2:12 pm

SI VAJI NË LAKRA
Herë pas here mediat shqipe përcjellin, ndonjëherë me fanfarë të madhe, vepra me natyrë historike dhe historike-gjuhësore që mëtojnë të zgjidhin enigma të ndryshme të dijes nëpërmjet gjuhës shqipe.
Metodologjikisht, vepra të tilla nuk mund të hidhen poshtë a priori; meqë vetë historia e shqipes është ndriçuar dhe do të vazhdojë të ndriçohet nëpërmjet historisë së gjuhëve të tjera – sidomos latinishtes, greqishtes së vjetër dhe gjuhëve sllave.
Çështja këtu është më tepër sa duhet t’i interesojnë kulturës shqiptare këto vepra.
Vite më parë, në Shqipëri bëri bujë të madhe një vepër e egjiptologut frëng Zacharia Mayani, i cili rrekej të lexonte mbishkrimet etruske nëpërmjet shqipes.
Më pas, të tjerë dijetarë e kanë përdorur shqipen për të shpjeguar, ndër të tjera edhe hieroglifet egjiptiane.
I kohëve të fundit është lajmi për një studim të italianit Alberto Areddu, me titull “Zanafilla shqiptare e qytetërimit në Sardenjë”. Vepra kërkon të hedhë dritë mbi disa të panjohura që kanë të bëjnë me parahistorinë dhe historinë e hershme të ishullit të Sardenjës dhe të popullsive që kanë jetuar atje, para se ky ishull të romanizohej. Për të shmangur disa keqinterpretime të librit, po vërej këtu se sardishtja e sotme është gjuhë neolatine, bijë e latinishtes njëlloj si italishtja, spanjishtja, frëngjishtja dhe rumanishtja. “Ndalohet duhani”, në sardishte, shkruhet kështu: NO SI PODET PIPARE. Megjithatë, disa elemente të fonetikës, gramatikës, leksikut dhe sidomos onomastikës sarde nuk mund të shpjegohen dot nëpërmjet origjinës latine. Që këtej, edhe hipoteza se këto elemente i detyrohen një gjuhe tjetër – që i ka paraprirë latinishtes në ishull dhe pastaj është asimiluar prej saj; e quajtur ndryshe edhe hipoteza e substratit. Sipas prof. Areddu-t, ka të ngjarë që ky substrat i sardishtes të jetë diçka si një formë e ilirishtes; e cila ka mbërritur në Sardenjë me ilirët, gjatë një vale indo-europianizimi fillestare. Meqë shqipja sot mbahet si vijuese e një dialekti të ilirishtes, atëherë prof. Areddu mbështetet në krahasime të sardishtes me shqipen, për të provuar hipotezën e vet të ngulimeve ilire në Sardenjën paralatine.
Temë e vështirë; librin e prof. Areddu-t nuk e kam parë, por kam lexuar disa recensione që i janë bërë. Duhet pasur parasysh edhe se teza e Areddu-t për lidhjet sardo-ilirike hidhet në qarkullim në një kontekst të pasur me gjithfarë hipotezash për substratin parahistorik në Sardenjë – i cili herë konsiderohet si semitik (fenikas, hebraik), herë si etrusk, herë si iberik (i krahasueshëm me baskishten).
Parahistoria e Sardenjës është temë mahnitëse, në vetvete; por unë nuk shoh ndonjë arsye se pse duhet të interesohet albanologjia për të; dhe aq më pak kultura dhe mediat shqiptare.
Fakt është që prof. Areddu interesohet për sardishten dhe substratin e sardishtes; shqipja i hyn në punë si mjet ose instrument krahasimi, për të shpjeguar disa emra vendesh ose tipare të tjera të gjuhës. Studimi, me fjalë të tjera, nuk ka të bëjë me historinë e shqipes, por me historinë e sardishtes, e cila nuk përbën kurrfarë prioriteti në tematikat kulturore shqiptare.
-waiting- q'àshtu...
Që një fis ilirësh mund të ketë përfunduar në brigjet e Sardenjës, kjo mund të ngacmojë intelektualisht historianët dhe gjuhëtarët e atjeshëm; ose specialistët e parahistorisë së Mesdheut dhe të dyndjeve indo-europiane; fundja edhe ndonjë ilirolog, nëse kanë mbetur të tillë – por për shqipen vetë hipoteza është irrelevante, pa peshë dhe pa interes.
Kulturës shqiptare i interesojnë para së gjithash teori dhe hipoteza që ndihmojnë për të kuptuar dhe ndriçuar më mirë prejardhjen e shqiptarëve vetë dhe të gjuhës shqipe; jo teori dhe hipoteza që e përdorin shqipen si madhësi të njohur, për të analizuar sardishten, etruskishten, aramaikishten e të tjera gjuhë ekzotike të antikitetit.
Recenzentët e veprës së Areddu-t kanë përmendur, me të drejtë, teoritë e Krahe-s, ilirolog me famë; por as Krahe, as Antun Mayer-i, që u mor me studimin e mesapëve, as Katicic-i më vonë – të gjithë ilirologë të përkushtuar – nuk kanë treguar ndonjë interes të veçantë për shqipen; jo sepse e kanë shpërfillur, por sepse nuk kanë gjetur gjë me interes atje. Punë e tyrja; këtë e përmend vetëm për të treguar se ilirët dhe ilirishtja mund të studiohen dhe janë, në fakt, studiuar, në nivel akademik, pavarësisht nga shqipja dhe shqiptarët.
I njëjti arsyetim vlen edhe për studimet e Mayani-t; kërkimet e këtij, të gabuara a të sakta qofshin, i përkasin si disiplinë etruskologjisë, jo albanologjisë; në vetvete, ato nuk ndihmojnë për të ftilluar ndonjë gjë me vlerë për shqipen edhe parahistorinë e saj.
Për t’u shtyrë më tej, edhe përpjekjet – në përgjithësi diletanteske – për të shpjeguar me anë të shqipes disa mbeturina pelazgjike në greqishten e vjetër i përkasin helenistikës, jo albanologjisë.
Në përgjithësi, të gjitha ato orvatje për të hedhur dritë mbi enigma gjuhësh dhe kultura të tjera, duke përdorur të dhëna nga shqipja dhe kultura shqiptare si bazë krahasimi, nuk i përkasin albanologjisë, as ndihmojnë dot drejtpërdrejt për të çuar më përpara kërkimet në këtë fushë.
Arsyeja për këtë është e thjeshtë – në të gjitha këto orvatje, shqipja përdoret si madhësi e njohur; ndërsa albanologjisë i intereson pjesa e panjohur e shqipes dhe e historisë së shqiptarëve, jo e njohura!
Përkundrazi, një vepër që duhej t’i kishte interesuar veçanërisht albanologëve është monografia e Gottfried Schramm për zanafillën e krishtërimit shqiptar dhe konvertimin e fisit trak të besëve (Anfänge des albanischen Christentums. Die frühe Bekehrung der Bessen und ihre langen Folgen, Rombach Verlag KG, Oktober 1999); meqë përfaqëson një përpjekje serioze, të një autori serioz, për të ndriçuar diçka nga antikiteti i vonë dhe mesjeta e hershme në Ballkan. Natyrisht, askush nuk është kujtuar të flasë për këtë vepër në mediat shqipe; ndoshta ngaqë Schramm mbështet hipotezën e prejardhjes së shqipes nga trakishtja.
Libri i Schramm-it, edhe pse rigorozisht shkencor, mua nuk më ka bindur; hipoteza se evangjelizimi i të parëve të shqiptarëve është kryer në brendësi të Ballkanit nuk arrin dot ta kundërshtojë hipotezën tjetër, më të mbështetur, se kontakti i të parëve të shqiptarëve me krishtërimin, në shekujt e parë pas Krishtit, ka ndodhur diku afër bregdetit adriatik, ose sipas një lëvizjeje njerëzore, fetare dhe kulturore nga Perëndimi drejt Lindjes. Karakteristikat leksikore të terminologjisë së hershme të krishterë e shqipes duket se e mbështetin mirë këtë hipotezë të dytë.
Megjithatë, Schramm ka meritën që përpiqet të çajë një shteg të ri, në një fushë si albanologjia ku përparimet maten me centimetra. Që mediat dhe kultura shqiptare pop e kanë shpërfillur krejt këtë vepër, kjo tregon se interesimi ynë për çështje të parahistorisë dhe paleohistorisë nuk ka aq natyrë diturore, sesa artikulohet si një lloj feje pagane e gjymtë; meqë ne ngacmohemi shumë më tepër nga mundësia që shqiptarët mund të kenë zbarkuar dikur në Sardenjë, që mbishkrimet etruske zbërthehen me anë të shqipes (pa folur për hieroglifet egjiptiane) dhe që shqipja përdorej në Olimp gjithashtu; sesa nga teori të ndryshme që rreken të sqarojnë zanafillën dhe prejardhjen tonë, me mjete dhe rrugë pak a shumë racionale.
Përndryshe, studiues si Alberto Areddu duhet të na shërbejnë si shembuj të drejtimit që duhet t’u japim kërkimeve: Areddu interesohet për historinë e tokës së vet, dhe nuk ngurron që të panjohurat t’i shpjegojë duke u kërkuar ndihmë gjuhëve dhe kulturave të tjera, sado të largëta. Po të kishte ndjekur paradigmën që kemi përqafuar ne tani vonë, në vend që të analizonte gjuhën sarde dhe toponomastikën dhe kulturën parahistorike të Sardenjës, ky do të kishte shkuar të lexonte, nëpërmjet sardishtes, mbishkrimet hitite ose mongole ose linearin A të Kretës, për të “provuar” se sardët paskan qenë hudhra e kuzhinës indo-europiane...
Që te hedhesh poshte kete mynxyre ne Shqiperi do te duhej tjeter fryme mes njerezve dhe intelektualeve. Ne na pret nje pune e madhe per te hedhur poshte nje pjese e mire e literatyres per historine dhe etimologjine e shkruar deri me sot.
Last edited by Arban Blandi on Mon Aug 09, 2010 2:46 pm, edited 3 times in total.
Our Scribd Channel - History was a damn dim candle over a damn dark abyss.

User avatar
ALBPelasgian
Galactic Member
Galactic Member
Posts: 2112
Joined: Sun Jun 28, 2009 7:57 pm
Gender: Male
Location: Prishtinë (Prima Justiniana)
Contact:

Re: Adrian Vehbiu.Nje yll i ri i gjuhesise IndeoEuropiane

#5

Post by ALBPelasgian » Mon Aug 09, 2010 2:33 pm

Arbani wrote:

Ue.. Edhe trakolog je, zotni?
Trakolog i madh, me sa dukët.
Sigurisht, Vehbiu yne do te hyje dale ngadale ne piedestalin e thrakologeve me me nam. S'ka gajle nese ben ndonjehere gafa te tilla se: 'Thraket banonin ne pjesen perendimore te Ballkanit'. S'di ku pata lexuar qe 7% e meshkujve te botes kane problem me e dallue anen e djathte prej te majtes ose te majten prej te djathtes. Mbasi heroi yne ka nje njohje te ketille gjeografike s'do mend qe edhe njohurite e tij mbi historine duhet te jne po kaq 'eruditive' :mrgreen:
Arbani wrote:

Allahile ndjek dhe ti mediat shqipe gjithë diten?
Sigurisht qe Vehbiu yne tere diten e kalon duke i percjelle mediat shqiptare per te shenjestruar ate heretike te mallkuar, qe guxojne te sakrilegjojne te 'vertetat' zyrtare. Vetem shih mentalitetin e tij prej spiuni ne nje reagim te tij kunder studiuesve te pellazgeve:
Ende nuk e kisha përtypur mirë proverbin ushqimor të Mesaplikut, kur më shkoi mausi te një artikull i Shpëtim Kelmendit, përsëri te “Gazeta Shqiptare”, i cili duket se e ka kapur demin për brirësh,

http://xhaxhai.wordpress.com/2007/10/01 ... a-e-botes/
Une nuk e di c'lloj kompjuteri duhet te kete Vehbiu qe mausi levizka pa e levizur fare :lol: mbase, Vehbiu yne qe eshte nje hap para me boten, duhet te kete shenuar edhe progrese teknologjike sa te kete ne apartamentin e tij nje Pentium 8 :lol: -hahaha-

Vetem ky pasus tregon profesionin e vertete te Vehbiut: nje gjuetar sadist ose nje inkuizicionist qe meton te djege ne turr te druve gjithe Galilenjte e vendit te shqipeve. Megjithate, fute ne koken tene Vehbi o, qe Eppur si muove!
Marifete etruske
Siç mund të merret më mend, qytetërimin etrusk në gadishullin Apenin e studion etruskologjia. Për një kohë të gjatë etruskët mbaheshin si një popull oriental, i ardhur nga Lindja, por tani dijetarët më seriozë shpesh mjaftohen t’i studiojnë mbishkrimet me metoda kombinatorike, d.m.th. përpiqen ta gjejnë kuptimin e fjalëve në kontekst, pa u kuturisur qorrazi në krahasime të çmendura me gjuhë të tjera. Mbishkrimet etruske janë shpesh fare të shkurtra, më të shumtat janë emra njerëzish në rrasa varresh, fjalët janë të ngjitura me njëra-tjetrën, dhe nuk ndjekin ndonjë kriter drejtshkrimor shumë të rreptë, kështuqë edhe mundimet interpretative kanë dhënë fare pak rezultate, megjithëse alfabeti i përdorur prej etruskëve është shumë i lehtë për t’u deshifruar. Nga ana tjetër, përshtypja mbizotëruese në qarqet akademike është se etruskët si popull nuk kanë lidhje me familjen indoevropiane, ku ndër të tjera bëjnë pjesë shqipja, latinishtja e greqishtja – se po të kishin ndonjë lidhje, kjo do të ishte zbuluar tashmë. Edhe kur është bërë ndonjë krahasim i fjalëve etruske me fjalë të greqishtes së vjetër, kjo ka ndodhur sepse greqishtja e vjetër është mund të merret si pikë referimi për ato kohë kur u shkrua etruskishtja, dhe jo sepse ka ndonjë afëri specifike midis të dy gjuhëve. Zaharia Majani, një historian frëng i specializuar në egjiptologji, pati idenë e papritur që ta lexojë etruskishten më ndihmën e shqipes, siç shihet nga dy librat e tij: “Etruskët Fillojnë të Flasin” dhe “Fundi i Misterit Etrusk” (ky i fundit i përkthyer edhe në shqip menjëherë, ndoshta më rekomandim të Enver Hoxhës, që i kishte pikë të dobët aventurat egjiptologjiko-masonike të autorëve frëngj). Ekskursionet etimologjike të Majanit janë vlerësuar si pa ndonjë themel shkencor, dhe nuk ka historian, arkeolog a gjuhëtar që t’i ketë marrë seriozisht, ndoshta me përjashtim të atyre që e thirrën Majanin në Shqipëri në fund të viteve 60 në mos gabohem, dhe e ndihmuan në “hulumtimet” e tij: pikërisht prof. Kostallari & Co. (siç e thotë Majani vetë në parathënie), por jo prof. Eqrem Çabej që me siguri me Majanin nuk do të denjonte të ulej as për të ngrënë drekë. Le të mos harrojmë që më pas lidhjet etrusko-shqiptarë – këto ekuivalente albanologjike të kuadraturës së rrethit – i ka “studiuar” edhe zonja Nermin Vlora Falaschi, me rezultate krejt të ndryshme nga ato të Majanit, sidoqë edhe kjo rregullisht e përdor shqipen si pikënisje e instrument. Metodat kërkimore të të dyve – Majanit dhe Vlorës – janë kaq fleksibël, sa këtej e tutje shqipja do të mund të përdorej për të interpretuar me sukses ç’mbishkrime të mistershme kanë mbetur në të katër anët e botës. [2000]

http://xhaxhai.wordpress.com/antropolog ... e-etruske/
:mrgreen: Pas sukseseve te stuhishme ne gjeografi dhe me pastaj ne histori, Vehbiu yne s'vonon te shfaq edhe talentin e tij ne fushen e hipotezave konspirative e astrologjike aq sa sipas mendjes se tij te mbrehte ( ;) ), Zaharia Majani ka qene ne ndikimin e Sigurimit Shqiptar te cilet i diktuan shkronje per shkronje cfare te shkruante. -lol-

Me nje fjale, sojlinj si Vehbiu s'duhet te na trazojne aspak kur kihet parasysh talenti i tyre humoristik e grotesk.
Ne sot po hedhim faren me emrin Bashkim,
Qe neser te korrim frutin me emrin Bashkim!

User avatar
Zeus10
Grand Fighter Member
Grand Fighter Member
Posts: 4136
Joined: Thu Jun 04, 2009 6:46 pm
Gender: Male
Location: CANADA
Contact:

Re: Adrian Vehbiu.Nje yll i ri i gjuhesise IndeoEuropiane

#6

Post by Zeus10 » Mon Aug 09, 2010 10:54 pm

Historia e Shqiperise, ka njohur vllehë te ditur e shume te respektueshem, fjala dhe puna e te cileve, do te respektohet nga gjenerata te tera shqiptaresh, por ajo njekohosisht ka njohur dhe vllehe, si antishqiptare te terbuar, qe mllefin e denimit qe ju dha historia per te qene pa atdhe te tyrin te vecante, duan ta nxjerrin mbi shqiptaret qe kane nje atdhe, qe ne fakt, eshte edhe atdheu i vlleheve. Keta vllehe, po te mos ishin rreshtuar si greke dhe si inkuizitore te kultures dhe races shqiptare gjate rregjimit te E. Hoxhes, por te ishin rreshtuar si shqiptare(derivat te te cileva ata jane), do te kishim nje atdhe te perbashket, shume me te madh, ne hapesire gjeografike dhe vlera kulturore. Por vllehet e tipit Vehbiu, jane shume mendjeshkurter per te kuptuar kete. Ndoshta ata rrojne me lavdine e miteve te dikurshme, kur ata paskeshin qene raca kryesore ne Evrope, por ne shperthimin e hakmarrjes dhe mllefit te tyre, ata ju kundervune pikerisht asaj race, me te cilen ngjajne me shume ne histori dhe gjak dhe jo kunder atyre qe i cbene realisht. Per kete arsye, ata jane te destinuar te zhduken dhe kurre nuk do te arrijne qellimin, qe ne fundosjen e tyre perfundimtare, te marrin dhe Shqiptaret me vete. Shqiperia do te roje, pavaresisht se shume kombe e raca do shuhen permbi dhe.
The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing

User avatar
Arban Blandi
Supreme Member
Supreme Member
Posts: 464
Joined: Sun Apr 25, 2010 12:11 am
Gender: Male
Location: Іllyria, Ukraine
Contact:

Re:

#7

Post by Arban Blandi » Mon Aug 09, 2010 11:56 pm

Zeus10 wrote:Ndoshta ata rrojne me lavdine e miteve te dikurshme, kur ata paskeshin qene raca kryesore ne Evrope, por ne shperthimin e hakmarrjes dhe mllefit te tyre, ata ju kundervune pikerisht asaj race, me te cilen ngjajne me shume ne histori dhe gjak dhe jo kunder atyre qe i cbene realisht.
Our Scribd Channel - History was a damn dim candle over a damn dark abyss.

User avatar
Arbëri
Universe Member
Universe Member
Posts: 3775
Joined: Fri Nov 20, 2009 4:59 am
Gender: Male
Location: Shkup

Re: Adrian Vehbiu.Nje yll i ri i gjuhesise IndeoEuropiane

#8

Post by Arbëri » Tue Aug 10, 2010 12:12 am

Ashtu bëhet kur nuk vepruam edhe ne sikurse shtetet tjera , Jugoslavi dhe Greqi , ku nuk guxojne - as kurrë nuk guxuan gojën ta hapin për etnin e drejtat tyre e për më shumë s'bëhet fjalë .
Kam marë bindje , ndoshta tingëllon si thënje raciste por nuk e kamë edhe aq dert , '' SA MË BUTË ME KËTA , AQ MË KEQ PER NE '' tjetër gjuhë nuk duan .
Shqiperia do te roje
...edhe dita-ditës por ron e po forcohet dhe bashkohet si kurrë më parë .
“Nëse doni të zbuloni historinë para Krishtit dhe
shkencat e asaj kohe, duhet të studioni gjuhën shqipe !"
-----------------------------------------------------------------
Gottfried Wilhelm Leibniz - albanolog, matematicient, filozof gjerman

User avatar
Orakulli
Star Member
Star Member
Posts: 609
Joined: Sun Jun 14, 2009 5:40 am
Gender: Male
Location: USA

Re: Adrian Vehbiu.Nje yll i ri i gjuhesise IndeoEuropiane

#9

Post by Orakulli » Tue Aug 10, 2010 8:19 am

Mund t'a beni vete dallimin midis dysh V-se dhe modestit Alberto Areddu.Njerezit e medhenj,nuk e di pse kam pershtypjen,jane gjithmone te thjeshte.
Prof. Alberto G. Areddu:
Kjo është një pyetje e rëndësishme. Duhet të dihet dhe mund ta themi pa frikë fare, se argumenti i antikuareve dhe veçanërisht ai i toponomastikës rindërtuese në Sardenjë është i kontraktuar vetëm për pak studjues, të cilët nuk kanë asnjë interes që një jo-akademik të shprehë opinione në kundërshtim me hipotezat ose punimet e tyre. Kështu ndodhi që i vetmi recension (pozitiv në pjesën më të madhe) që ka dalë deri më sot, i përket ballkanologut Emanuele Banfi të Universitetit të Milanos i cili nuk është sardenjas.

Ka edhe një arësye të përgjithëshme që e bën më pak interesant studimin tim: prej vitesh egziston një rrymë e shtëpive botuese sardenjase, që është e interesuar më shumë të manifestojë (sesa të dëshmojë) se Paleosardët ishin Semitë antikë, rastësisht krijues të një qytetërimi të jashtëzakonshëm të lindur gati abiogjenetikisht¹ ...Gjithashtu edhe baronët universitarë janë të tërhequr nga këto hipoteza dhe shkruajnë libra easy reading (të lehtë për tu lexuar) për publikun e pashkolluar. Për këtë arsye shumë njerëz në Sardenjë mendojnë se sardët rrjedhin nga Lidët imagjinarë (mbi të cilët nuk dimë praktikisht asgjë), dhe se sardenjasit nuk janë gjë tjetër veçse unaza lidhëse me Etruskët.

Pra ështe e thjeshtë të kuptohet, pasi në të vërtet nuk ka asnjë Babilonez ose Lidian të gjallë e në jetë që të mund të replikojë në lidhje me pasaktësitë e këtyre studjuesve.

Kuptohet qartë se ideja është shitja e flakonave të shpresës për njerëz që mendojnë se kanë nevojë, dhe e gjitha kjo bëhet në dëm të kërkimit shkencor. Sardenjasit pa dashur ti akuzoj për lehtësi, dëshirojnë të kalërojnë (dhe të kalërohen) nga hipoteza të Forta që lartësojnë një farë sensi të vjeter infeririteti që kanë (i krijuar nga fakti se nuk janë dhe nuk ndihen italianë), prandaj hipoteza iliro-shqiptare nuk është tërheqëse duke qënë se është bijë e një populli të pakicës.

Megjithatë kohët e fundit duke lexuar artikujt nëpër revistat sardenjase po preket shkarazi – kuptohet duke mos më përmendur si burim fare – një farë lidhje e botës së hershme sardenjase me atë thrake, e parë në të njëjtën formë ashtu si ajo imagjinarja e zonës Lidiane.

Elementët e fortë që argumentojnë tezën time janë: lokalizimi i disa leksemave në zonat më konservuese të Sardenjës, të cilat nuk janë të shpjegueshme me anë të latinishtes por mund të shpjegohen me anë të shqipes, rumanishtes, me anë të disa elementëve arkaik të balto-sllavishtes ose me ato pak që njohim nga thrakishtja dhe ilirishtja shpesh të ruajtura nga glosa dhe fjalët greke.

Egzistojnë të dhëna të burimeve historiografike greke që tentojnë të kualifikojnë ardhjen e elementëve ilirik në Sardenjë, (jo si pushtim popujsh), sëbashku me njerëz të Beotisë (që flisnin gjuhën Eolite) duke shënuar një moment të rëndësishëm të qytetërimit, të ushtruar nga njerëz me një kulturë më të lartë në krahasim me ishullorët sidomos në bujqësi dhe kultivim.
Image

Post Reply

Return to “Gjuha shqipe”