"Moreover, you scorned our people, and compared the Albanese to sheep, and according to your custom think of us with insults. Nor have you shown yourself to have any knowledge of my race. Our elders were Epirotes, where this Pirro came from, whose force could scarcely support the Romans. This Pirro, who Taranto and many other places of Italy held back with armies. I do not have to speak for the Epiroti. They are very much stronger men than your Tarantini, a species of wet men who are born only to fish. If you want to say that Albania is part of Macedonia I would concede that a lot more of our ancestors were nobles who went as far as India under Alexander the Great and defeated all those peoples with incredible difficulty. From those men come these who you called sheep. But the nature of things is not changed. Why do your men run away in the faces of sheep?"
Letter from Skanderbeg to the Prince of Taranto ▬ Skanderbeg, October 31 1460

Ne kohet moderne pa Gjuhetare dhe Historiane.

Flisni për gjuhën shqipe, magjinë e saj, evoluimin, lidhjet e saj me gjuhët e tjera, rreziqet që i kanosen.

Moderators: Hymniarber, bardus

User avatar
Orakulli
Star Member
Star Member
Posts: 609
Joined: Sun Jun 14, 2009 5:40 am
Gender: Male
Location: USA

Re: Ne kohet moderne pa Gjuhetare dhe Historiane.

#76

Post by Orakulli » Wed Jan 19, 2011 3:37 am

Mireserdhe dhe pergezime per c'ka shkruajte Tomaras.

Nuk e di, por gjithmone kur lexoj kete lloj te menduari shume llogjik , marr njekohesisht ndjesine filozofike qe ndershmeria, burreria dhe pamvaresia e te menduarit jane te lidhura shume ngushte me njera tjetren. Per te mos thene qe jane nji, ose e thene ndryshe "dinjiti".
Fatekeqesisht, sot ne boten moderne ajo ekziston vetem ne nji perqindje te paperfillshme. Nuk eshte habi qe lexon ndonjihere edhe gjuhetare me emer, te cilet vleresojne cuditshem. Kurvohen aq shume vetem per te argumentuar nji gje plotesisht te gabuar, raciste, dhe antishkencore vetem se eshte ne interesin e tyre personal, ose e dikujt qe i ka financuar.
N'librin e fundit qe kam lexuar reth gjuhes Shqipe, autori Vladimir, ose dicka e ngjashme me ate emer,i kishte ndare dhe tingujt ne: tinguj greke dhe tinguj sllave, te cilat kishin hyre ne gjuhen Shqipe. Bazat refereuese te tij ishin Meyer, Cabej dhe Demiraj.
Kurvimi 'shkencor" historik gjuhesor eshte kaq i hapur ne ditet e sotme.
A mund te kete gjuha e folur tinguj greke apo sllave?
Dhe po te njohesh fonetiken e gjuhes Shqipe nxjerr konkluzionin qe ajo ka tinguj qe nuk i ka as gjuha greke, as gjuha sllave, as gjuha Italiane dhe as gjuha Turke. E habitshme?
Nuk i kane, dhe ata autore ndoshta e dine mire, por eshte thjesht nji kurvim i te trejave bashke:ndershmerise, burrerise dhe pamvaresise se te menduarit, ose mungese e dinjitetit. Eshte thjesht nje ndotje e fshehur nen emerin e nji pseudoshkence drejtuar njerezev qe nuk mund ta verifikojne te verteten. Eshte thjesht nje shperdorim i besimit qe kane njerezit e thjeshte ndal Librit, por qe con edhe ne kotegorizimin e detyrueshem:Librat per ne kazan te plehrave. Koha i ndryshk shpejt ato lloj berjesh
Image

land
Poster Grande Member
Poster Grande Member
Posts: 257
Joined: Wed Sep 30, 2009 4:30 pm
Gender: Male

Re: Ne kohet moderne pa Gjuhetare dhe Historiane.

#77

Post by land » Wed Jan 19, 2011 9:39 am

tomaras wrote:
land wrote:
Phoenix wrote:Fjala "YSHT" ka ndonjë lidhje me fjalën "Ushtar", po fjala "heshtë" dhe "shtizë" ?!
Ka lidhje me fjalen "ushte", sinonim i "heshte" dhe "shtize".
"Ushte" eshte fjale shume e vjeter qe perdoret akoma, pra na jep dhe "ushtri", "ushtar"...ka etimologji shume te qarte, ndryshe nga soldato(it) dhe soldier(engl) me etimologji te panjohur.
Dëshmia më e mirë për epërsinë e shqipes ndaj gjuhëve të reja të fabrikuara në mesjetë nga aristofeja është pikërisht krahasimi ndërmjet fjalës usht-ar dhe konceptit univerzal gjerësisht të përqafuar në perëndim sold-ier, sold-ato me të gjitha fjalëformimet e ngjashme nëpër gjuhët gjegjëse të dallueshme nga njëra-tjetra vetëm për nga prapashtesat.
Konceptin për ushtarin këto gjuhë e zhvilluan gjatë mesjetës, atëherë kur u krijuan dhe u zhvilluan shtetet tek të cilat sovrani dhe prijësi i padiskutueshëm shpirtëror u shkrinë në një duke instaluar nënshtrimin e njerëzve ndaj njeriut, diçka që ishte e paimagjinueshme deri atëherë për të gjithë ata që vazhdonin t'i faleshin drejtësisë hyjnore. Ky proces nuk mund të bëhej pa një aparat të fuqishëm dhune që duhej ta fuqizonte në praktikë shpëlarjen e trurit që bëhej nëpër institucionet tashmë të konsoliduara fetare, prandaj u angazhuan mercenarë të cilët paguheshin me paranë e ashtuquajtur:

soli·dus (säl′i dəs)
noun pl. solidi sol′i·di′ (-dī′)
a gold coin of the Late Roman Empire
a medieval money of account worth twelve denarii


Pra, mund të thuhet ndoshta që prejardhja e emrit për këtë metelikun soli-dus është e paqartë, por jo edhe për etimologjinë e emrit sold-ier, që lidhet drejtpërdrejt me pare, ndërsa emri usht-ar lidhet me armën ushtë.
Ne fakt disa etimologe e lidhin me Giulio Cesare(Caesar) ta kete dhene termin...SOLDURII--->devoti, compagni per la vita e per la morte=te devotshem, shoke per jete dhe vdekje.
Te tjere e lidhin me SHULD(gjermanishte antike)=borxh.
Prandaj e thashe qe etimologjia eshte e paqarte dhe e panjohur, sepse ne fakt ne latinisht per debitore apo mercenare kemi soldanerius.
Ne shqip eshte fare e qarte... per vete faktin qe termi ushtar, ushtri, lidhet me nje arme(ushten) vertetohet dhe vjetersia e fjales, meqenese ushtat/heshtat ishin dhe armet e para qe jane perdorur...me te vjetra sesa shpatat, shpata perseri eshte nje fjale e vjeter shqipe, nga ku kemi spada(it). Mos harrojme qe iliret ishin te paret qe futen europen ne epoken e hekurit(fale dhe burimeve me shumice te hekurit ne territoret tona) te ndjekur menjehere me pas nga Keltet.

Interesant eshte fakti qe ne perdorim fjale me rrenje te njejte...ushtar, ushtri, kurse ne italisht dhe anglisht jo... soldato, esercito(lat. exercitus)...soldier, army.
Mendoj qe ushtrite e para ne bote i kane krijuar Iliret, fjala ushtar, ushtri, ka mbijetuar e pandryshuar qe nga koha e tyre.
"They are Nietzsche's over-men, these primitive Albanians — something between kings and tigers."
- Henry Noel Brailsford

User avatar
Orakulli
Star Member
Star Member
Posts: 609
Joined: Sun Jun 14, 2009 5:40 am
Gender: Male
Location: USA

Re: Ne kohet moderne pa Gjuhetare dhe Historiane.

#78

Post by Orakulli » Wed Jan 19, 2011 10:12 pm

Ja nji nga ata burra cfare shkruan:
Wadham Peacock: The Wild Albanian.

It is in these mountains that Albanian history principally lies, for while the people of the lowlands absorbed or were absorbed by the invaders, the older races fled to the mountains and preserved intact their primitive language and customs. The Kelts were the first barbarian invaders and, as was usual in such incursions as distinct from widespread racial immigrations, they were probably a small body of fighting men with their wives and children, who were soon lost in the mass of the people among whom they settled. They were absorbed in the Illyrian kingdom of which Scodra or Scutari was the capital and, like the Liburnians whom they supplanted at sea, they gained fame and wealth as pirates in the Adriatic and even in the Mediterranean. In the first half of the fourth century B.c. Bardyles, the king of Illyria, conquered Epirus and a good part of Macedonia, but he was defeated and driven back to his mountains by Philip, the father of Alexander the Great. A little later Alexander the king of the Molossi in South Albania made an expedition into Italy, and so brought Rome into contact with the opposite shores of the Adriatic. All these petty kingdoms were evidently merely subdivisions of the same race, and were closely connected with one another. The sister of Alexander, king of the Molossi, was the mother of Alexander the Great; the men who marched to Babylon, Persia and India were the ancestors of the Albanians; and Epirus and Illyria shared in the anarchy which followed the death of the great conqueror, who has himself been claimed as a Shkypetar, and with considerable justice.

Towards the close of the third century B.c. Agron emerged from the welter as king of Bardyles' old realm and also of Epirus. Like his kinsman Alexander the Great he was a first-rate fighting man, and like him he died after a debauch, and left an infant son to succeed him. But he differed from the hero in leaving also a widow, Teuta, who was a lady of much character. She is said to have stretched a chain across the river Boiana where two hills shut in the stream above the village of Reci, and to have levied a toll on all ships going up and down. The Albanians say that the rings to which she fastened her chains are still to be seen in the rocks. Moreover she raised an army, built a fleet, and with less than modern Albanian caution set out to capture the island of Issa (now Lissa) which happened to be in alliance with the Romans. The republic sent an embassy to Teuta, but she slew one of the envoys and defiantly attacked Durazzo and Corfu. The Romans thereupon turned their arms to the Illyrian coast and made short work of Teuta. She was driven from all the places she had occupied, even from her capital Scodra, and had to accept an ignominious peace. In spite of this the Illyrian Shkypetars had not learned their lesson, nor realised the growing power of Rome. Demetrius of Pharos, who succeeded Teuta as ruler of the country and guardian of Agron's son, although he owed much to Rome, began to rob and pillage the allies of the republic, and endeavoured to unite the Shkypetar States in one alliance. He failed, and the lands of the Shkypetar fell under the power of the Romans, who contented themselves with exercising a protectorate over the realm of the young king Pinnes. The three Shkypetar States, Illyria, Epirus and Macedonia, rose against Rome under Philip of Macedon when Hannibal seemed in a fair way to crush the republic, only a small portion of what is now Albania south of the Drin remaining faithful to its engagements.
Image

faon perrovarri
Honored Member
Honored Member
Posts: 300
Joined: Sat Oct 31, 2009 7:15 pm
Gender: Male

Re: Ne kohet moderne pa Gjuhetare dhe Historiane.

#79

Post by faon perrovarri » Thu Jan 20, 2011 7:45 pm

PHOENIX!
A mund te me sjellesh ketu te lutem harten qe pasqyron shperndarjen e aplogrupeve dhe jep strukturen e tyre ne rath ,dhe ta interpertojme ate.

User avatar
Strokulli
Poster Grande Member
Poster Grande Member
Posts: 237
Joined: Fri Oct 29, 2010 12:37 am
Gender: Male
Location: Albanìa/Arbani

Re: Ne kohet moderne pa Gjuhetare dhe Historiane.

#80

Post by Strokulli » Tue Jan 25, 2011 2:07 pm

HylliArbenor wrote:po kam njohuri mor shok, mos te kesh merak.. po duke u marre me qindra gjera kemi edhe lapsus te momentit.. po me perforcohet gjithnje e me shume qe ky lloj tinzarelleku baze iu rrjedh thjesht nga smira nacionaliste.. ki kujdes shok se esht budallallek "alla shqiptarçe".

jam i diplomuar ne gjuhe, studioj filologji prej vite me radhe, flas rrjedhshem 9 gjuhe dhe kuptoj, analizoj dhe di te lexoj me shume se 25 gjuhe indoeuropjane (midis te lashteve, te rejave dhe te vdekurave), natyrisht nuk jam as "shkencetare" as "profesore" po mund te them(pa modesti) qe nuk jam i "pagdhendur"... arsyetoj mbi diçka me nje metode akademike (qe.. ma kane mesuar profesore qe derdhin djersen e ballit prej vitesh mbi studimet Albanologjike)… je ne gjendje te me japesh nje pergjigje llogjiko-shkencore? metoda krahasimore esht e vetmja menyre (..me efikasja) jo vetem per tu dhene fjaleve vendin e duhur ne "universin" e gjuheve indoeuropjane, po edhe per te pershkruar zhvillimet dhe raportet e mundshme midis tyre. po se more ne konsideraten e duhur, mendja te pjell vetem "monstra" o "barxoleta".. e para e ka burimin tek "super-ego" e dyta tek dembelizmi o me keq padija.

te tentosh te jesh sa me shkencore nuk esht konformizem
, ashtu siç nuk esht konformizem te studiosh matematiken per te kuptuar fiziken, o te mesosh rregullat e vizatimit per te bere nje pikture. pa rregulla çdo gje behet personale. nese do te "break the rules", behe, veç kujdes se si e ben dhe ne çfare rezultatesh arrin.

nuk duhet te perdoret vetem semantika per te analizuar fjalet, kuptimi esht diçka "labile" qe ndryshon, "slitton" nga gjuhe ne gjuhe, se esht i varur nga zhvillimet e brendshem te shoqerise. struktura e fjales esht gjea e pare qe duhet pare.


..varet se çfare do te thuash, nje alternim i brendeshem i gjuhes qe krijon fjale me kuptime komplementare o nje paralelizem me "cognate" semantike me gjuhe te tjera europjane..

çdo gjuhe ka disa karakteristika pekuliare te veten, edhe ne formimin e fjaleve edhe ne "adaptimin" e tyre, gje qe te ben te kuptosh qe jo çdo fjale esht me origjine autoktone. nje gjuhe nuk mund te "prodhoj" fjala strukturalisht dhe semantikisht nga me te ndryshmet dhe pa kritere. gjuha esht diçka qe rregullohet nga rregulla, nuk them te pathyeshme, po absolutisht te llogjikshme. po nuk morre parasysh ne analize ligjet qe regullojne formimin e fjaleve per çdo gjuhe, nuk do vesh kurre regull po gjithçka behet vetem nje rremuje totale pa asnje kriter. pastaj huazimet nuk percaktohen vetem nga ndertimi i fjales, po edhe nga konsideracione te tipit historik dhe sociologjik.

mund te rrime ktu e te numerojme shume e shume fjale te tjera, po huazimet latine dhe greke ne shqip jane te shumta, dhe ska motiv pse mos te kete, ashtu si jane ne gjithe gjuhet europjane. perse ne shqiptaret, poshte influences ushtarake, politike dhe kulturore latine dhe greko-bizantine nuk duhet te kemi huazuar fjale? nga turqishtja nuk ndodhi keshtu? nga italishtja nuk ke me dhjetra fjale qe futen ne shqip "dhunshem" edhe sot e kesaj dite? besoj se po.

Personalisht vazhdoj ti jap prioritet struktures se fjales para "ngjasise tingullore" dhe semantikes, natyrisht jane elemente qe marre parasysh kur bej nje arsyetim.

..me duket se.. do ta shvleresosh kete teori per motive nacionaliste, sepse thjesht nuk te pelqen idea qe greket dhe latinet (ndaj te cileve besoj ke paragjykime te forta, nuk e di per turqit) kane lene ne gjuhen shqipe fjale te tyre. ..duhet te ndash fjalet me rrenje te lashta, nga fjalet konstrukte "artificiale" te kultures greco-latine me te vonta qe jane futur ne shqip.

nuk ka se si te dihet si therriteshin disa sende para hyrjes se fjales se huaj, po nuk esht ruajtur ne ndonje shkrim, bile nuk dihet nese kishte nje fjale te caktuar per ate send. çfare mund te behen jane vetem supozime, mbase duke krahasuar p.sh. procesin e ndertimeve te fjaleve me ndonje gjuhe tjeter, po prape ne fund ngelet diçka e panjojtur. Ktu nderhyn gjuhesia "rindertuese".. problemi se si therritej.. para kesaj fjale.. esht kompleks. po do per shqipen mund te marresh si baze semantike fjalen.. po prape strukturalisht esht plot probleme.. nje tjeter shpjegim mund te jete qe fjala.. ishte para huas nje fjale shume e ngjashme keshtu qe u amalgamuan bashke.. esht shume e veshtire ta percaktosh.

... jam kurioz te dij, nga çfare lloj etimologjie "shqipe" alternative mund te nxjerresh kete fjale!!

.. mundohu te argumentosh here tjeter.

..shtjellimet e mia vijn nga konsiderata te pergjithshme, duke marre parasysh edhe ndikimet kulturore latine mbi popullin shqiptare ne shume fusha.. Huat ne kete fushe.. jane te shumte, dhe llogjika te çon atje ta vendosesh edhe kete fjale ne "morfologjin" e fjaleve te huazuara. natyrisht nje sy ndaj çdo mundesie tjeter mbetet gjithnje i hapur. kur them “.. rrjedh nga latinishtja..” nenkuptoj qe kjo esht etimologjia me e arsyeshme sipas meje.

Un.. bej kete pohim vetem me disa fjale te percaktuara, qe per arsye evidente nuk jane autoktone shqipe. ..pushtimet gjithnje lene me pas nje tog fjalesh te pushtuesit ashtu siç na lane osmanet.. te keshilloj mos ta marresh kete nga nje pikpamje.. kush esht gjuha.. kombi.. "i dobet" o "i forte", se nuk ka te bej ky arsyetim. edhe popujt me te forte ne bote kane marre fjale nga popujt me te dobet jo me kur flitet per perandorin me te madhe te botes se lashte. nuk e kuptoj perse..e keni kaq me seder. un them ate qe them se besoj esht gjea me evidente.

te tregova qarte si fjalet shqipe qe mbarojne me -et/tet jane me origjine latine
.. behemi.. realist dreqi ta haje, un e di shume mire qe gjuha shqipe dhe shqiptaret jane lene menjane.. po mos te levizim nga ndjenja e ekstremit te kundert, ta bejme shqipen gjuhe "te kulluar", o mbase "ursprach" e te tjerave. nuk ekziston gjuhe ne bote qe ska marre diçka nga nje gjuhe tjeter..

..po duhet te konsiderosh kontekstin e ndodhive te ballkanit ne shek. 12-13, ku influenza e kishes ortodokse greke ishte shume e forte dhe ne qender te vemendjes.


çfare do te thuash.. pse ti çfare teze perkrah?..

un thjesht anesoj me shume per termin greke sesa latin, sepse marre parasysh "kapjen" e forte qe kishte kisha greke mbi Shqiperine e asaj kohe dhe rendesine historike te "shizmes"..


..burimeve studimore qe un marre parasysh.. paresorja jane publikimet e profesoreve te Universitetit te Leidenit ose gazeta zyrtare e universitetit, mbase me i rendesishmi ne Europe per kerkime etimologjike, per shqipen veprat e brilantit Demiraj, kreu i fakultetit te Albanologjise ne Mynih (ku u regjistrova vjet per te studiuar), Martin Huld, Vladimir Orel dhe.. "pionieri i gjuhes shqipe" Eqërem Çabej.. ..veprat e koloseve te gjuhesise indoeuropjane si Pokorny, Brugman, Pedersen.. Gustav Meyer. ..nuk esht se citoj keta studiues papagallisht.. mendimi i tyre kur flitet per etimologjine e nje fjale besoj peshon.. per tu marre parasysh. ..nuk mendoj "strikt" ne vizionin akademik, mendjen e mbaj gjithnje te hapur per arsyetime alternative, edhe duke u nisur nga nje baze vetem semantike.


arsya qe le kete forum esht thjesht se ne kete forum pjesemarresit nuk flasin aspak per gjuhe.. ..tentova.. te argumentoj diçka konstruktive.. po.. u hasa vetem.. me nje mur shurdherie fanatike.. me nje nacionalizem trashanik dhe harbut.. Te ndertosh barrikada ideologjike.. te mos te dish te djalogosh.. dhe mos te respektosh idete e te tjereve.. esht thjesht nje primitivizem tribal (fatkeqesisht.. shume shqiptare).. fjalet e Fishtes.. pershkruajne ne menyre perfekte çfare ndodh ne kete forum..

..hoqa dore nga debati ne kete forum per shkak te nacionalizmit..
HylliArbenor wrote:Nuk ka asnje lidhje te drejtperdrejte midis measure dhe mesoj.. esht absuriditet nacionaliste te pohosh te kunderten. vete fjala "mesoj" ka shume gjase te jete nje semitizem qe rrjedh nga hebraishtja o arabishtja "meshuha" te mesosh si dhe fjala per Krishtin "Meshua" mesues. natyrisht esht vetem nje hipoteze, po esht me hipoteza qe nje njeri qe dashuron shkencen e te verteten duhet te flase, jo me fakte te kryera. erdha ne kte forum per te patur diskutime shkencore rreth gjuhes po 90% e hulumtimeve duket se ka si qellim veç "hyinizimin" e gjuhes shqipe. ky absurditet esht i papranushem dhe do vazhdoje te jete nje pengese e madhe per gjithe ata qe duan te kuptojne diçka nga gjuha jone e bukur.
Mirdita rrinishker,

Engjeq! Ëhë, u mênoj çë, si gljùhëtar i ndëlgoshëm qi je, - ture klenë i diplomuar nde gljùhë, ture pasë mësuarë filologji prej vite me radhë, ture folurë rrjedhshem nând gljùhe dhe ture ndëlguarë, llojasurë dhe ture diturë me zgledhurë mâ shumë se njëzet e pesë gljùhë indevropjane, rrên mbi arpnishtën mësuemun! Nëng ka mëndsi qi një glossë fare e mblakur ndë nrîshim si arpnishtja mësoj t’mirret ndë të llojasurit e thellë me u glas' me tjëra gljuha t’mblakura si çifutçja a rëbishtja meshuha. Nga se ngë e buthton? Nga se nëng thuë gjagjë kaqë e fjesht si nrîshimi fare i mblakur i arpnishtës mësoj, po vrik shkon ta nglanjësh ngjera ke gljùha e çifutëve? Thuë, e mos u defrè si rruskullar xhanallor: mësoj ë 'i nrîshim mâ i ri i arpnishtës mbësonj. Nëng ndëlgonj nga se bân si smarmëng me na, ture klenë se, qè ka Lekë Matrënga, thuejna gljuhëtar burimët e mos na i mbëshefë, na kena:
- 1592, ndë “E mbësuame e krështërë”;
- 1635, ke Frang Bardhi “mbsognene”;

Ëh, ëh, nëkë ndëlgonj gljùhëtar..

Përshandetje,
Klofsh Mirë.

faon perrovarri
Honored Member
Honored Member
Posts: 300
Joined: Sat Oct 31, 2009 7:15 pm
Gender: Male

Re: Ne kohet moderne pa Gjuhetare dhe Historiane.

#81

Post by faon perrovarri » Tue Jan 25, 2011 7:41 pm

Zoteria juaj Strokull!
Nuk e kam per gje te deklaroj se qiperimi(ekfonisi) i mesiperm me ka cakerdisur mekanizmin e kodifikimit zano-ndjesor.E konsideroj nje amalgame tedencash fonetike qe gjen perputhje ne te gjithat folme krahinore te shqipes se sotme ,d.m.th dhe si e tille nuk mund te ndjesohet qarte , pra nuk me percove qarte ate qe mendon.Pamvaresishte se e perkthej pothuajse plotesishte mungesa e harmonizimit zanor me shkakton psevesthisi ,aftapate,iluzione....alucinacione.

Post Reply

Return to “Gjuha shqipe”