Gjina femerore dhe numri shumes.
Posted: Mon Sep 19, 2011 1:56 am
Gjina femerore dhe numri shumes.
by Atmir Ilias on Saturday, September 17, 2011 at 5:38pm
Ardian Cania
Komentet e mia:
Shkruajta dikur tek language log dicka reth saj. Nuk u kuptua.Po marr nje shembull te thjeshtekuptueshem ketu qe te shpjegoj teorine time. Njerezit primitive e shikonin kete fenomen, e vrojtonin dhe gradualisht krijonin konceptet nje pas nji, te cilat trashegoheshin menderisht-gojarisht brez pas brezi.
Fatekeqesisht gjuhëtaret mundohen që të nxjerrin perfundime të tilla si kjo që teoria e matematikes mund te ketë shumë pak lidhje me gramatiken, dhe koncepti gjuhesor i shumesit ne gramatike nuk eshte nje koncept matematikor. Per mendimin timi koncepti gramatikor i shumesit ka lidhje me matematiken dhe per më tepër edhe me gjininë. Zhdukja e tyre nuk eshtë e rastësishmë që ndodh njekohësisht në Anglisht me gjininë dhe në Kineze me shumësin, por ka ndodh sepse at’e kanë detyruar një pakicë gjuhëtarësh që kanë standartizuar ato gjuhë. E kanë heq sepse nuk kanë kuptuar kurrë thelbin e tyre, po ashtu eshte pak a shume e te njetit nivel eshte dhe shkalla e njohjes se saj ng gjuhetaret e gjuheve te tjera qe kane gjini dhe shumes te percaktuar shume mire ne strukturat e gjuheve te tyre.
Shikojme regullin ne dy gjuhe te largeta:
Norvegjisht: mollë =>eple=>
shumës=> epler => apples
Shikoni Shqipen tek shumësi i at:
At=>etër
am=>em=>ema=>ëma
f+ema+=>femminile,female,femeror
Ema eshte njejës apo shumës? Kjo eshte e paditura sot. Nese Am eshte njejes, ema,ëma eshte e shquara njejes, sipas regullit te shujmesit te etër duhet te behej emër, ose emën (geg) por eshte nje njesi tjeter ne gjuhe qe ze vendin e ketij koncepti. Ndoshta kur dy koncepte perplasen ne gjuhen e folur, sepse ne gjuhen e shkruar ka qene te njejte por kane pas te percaktuar dy kuptime te ndryshme, ka rene njeri prej tyre, dhe kjo ka ndodh me fuqishem ne Shqip krahasuar me gjuhet e tjera.
Por perse ndodh qe emra ne numrin njejes jane mashkullore, ndersa ne numrin shumesin kthehen ne femerore? Shume gjuhetare kete e quajne nje paregullsi, pa lloogjik ne te. Sipas tyre nje mer i gjinise mashkullore ne njejes duhet te kete te njeten gjini ne shumes. Shendrimi i gjinise ne kalimin ne shumes nga femerore , per mendimin tim nuk eshte paregullsi. Ajo ka regullin e vjeter te ndertuesve te njesive gjuhesore, e cila ne Shqipe eshte shume me qendrueshme ne krahasim me gjuhet e reja Europiane.
Marr një shembull tjetër : Burri dhe grua-j-A. Burri eshte nji dhe ai gjithashtu nuk mund te prodhoje fizikisht vetveten. Gruaja eshte nje nji, por mund te riprodhoje fizikisht racen njerezore. Gruaja eshte me a-femer, dhe ben njekohesisht dhe shumesin, ose shumezimin. Cdo gje qe eshte nji dhe nuk shumezohet eshte mashkullore. Cdo gje qe riprodhon veten ne shume njesi direktli eshte fmer, njekohesiht edhe koncepti i shumesit ne te.
Prandaj: Burr-i>burr-A; gruaja-gr-A. Kemi ne shumës :A=A. Gjuha Shqipe eshte matematike gjuhesore, me shume gjeometri njekohesiht ne te dhe me tinguj natyrore-fjale. Gjuha Shqipe eshte nji kryeveper qe te con thjesht, lehtesiht tek enigma ses...
Ardian Cania
Po. Eshte ne shumicen e rasteve eshte perfundim i sakte. Eshte nji rotullim i qellimshme i kodit per te rpodhuar me shume fjale nga i njejti burim-koncept. Por nuk eshte vetem ndermjet E, M, por edhe midis M dhe B, ku disa prej tyrejane kalim te pavullnetshme fonetike, ndersa nje perqindje e caktuara jane bere ne menyre te ndergjegjshme si Make e anglishtes, per shembull, e cila eshte snji shendrim inteligjen i Bake= ba ke (ke bër)=> Make. (shikohet lehtesisht preedominimi i Gegnishtes gjithmone). Po keshtu eshte edhe midis E me S. Disa kuptohen lehtesisht nga fonetika. Eshte e pamundur fonetikisht nje kthim i zanores E ne bashtingelloren S. Rastet kur jane te aferta fonetike jane rastet me te veshtira.
Ardian Cania
Po. Sepse ajo prodhon gjuhen, prodhon, ose bon mendimin me shqip, ashtu si gruaja bon qenien njerezore, ose Zë qeniet njerezore. Ben kombinimin e njesive mashk. dhe fem. ne nji shumatore te tyre. Kur eshte shumesi ka qene gjithmone koncepti femeror. Shqipja ka nje fjali te saj qe tregon kete filozofi:mendje femer. Por mendja ishte percaktuar me pare si femerore nga ata qe e dinin shume mire kete koncept shumë e shumë kohë më parë, aq sa eshtë e vështir madje te imagjinohet.
Gjuha ne fillim ka qene vetem nje tingull. Me vone dy tinguj dy koncepte. Me vone disa tinguj nje fjale. Me vone tingujt individuale u shendruan ne rrokje. Disa rrokje nje fjali. Me vone u bashkuan dy rrokje per te dhene nje concept te ri, ose u ngjiten fonetikish me mendim te pandryshuar me te meparshem. Me vone nje fjale e vetme ishte shumatore rrokjes qe simbolizon >Emer-folje. Me vone emer-folje-emer. Me vone Emer-kryefjale+folje+emer-kundrinor.Me vone eshte vetem shtimi i tyre si dhe pjesezat ndihmese si parafjale, ndajfolje, mbiemer te cilat ne konceptin tim jane ndihmueset: zevendesueset per shkurtim, lidheset per zgjatje te mendimit,drejtueset per percatmin e drejtimit te veprimit. Pasi u gjet metoda si ndertohej ishte e thjeshte te ecej para. Nuk ka ndryshim nga ndertimi i karroces-makines-lokomotives me avull-lokomotives me nafte- aeroplanit. Truri i njeriut nderton ne kete menyre, sepse ka leksionin e gjuhes te fshehur ne kodine e tij gjenetik. Zbaton te njejten metode.
Nuk di te them tjetër, vetem qe ne sic ndërtojme nga jashtë vetes tone, ndërtojme nga brenda vetes ADN tonë ne bashkepunim me natyren-objektiven, por kete te fundit pa u kuptuar ende drejpersedrejti nga organi jone gri, pa na u bere neve e njohur prej tij. Sic duket akoma evolucioni nuk ka krijuar lidhjet fiziki-elektrike midis ketij processi qe ne e dime qe vepron ne trupin tone dhe percjelljes dhe regjistrimit te tij ne zona te trurit. Ndoshta ne te ardhmen do te jete e mundur kjo, kur te kapercejme nivelin qorr te tanishem ne bashkepunimin me natyren darvinaniane jashte ashtu sic kemi kapercyer nivelin e te pandergjegjshems-gjendje kafsherore instiktive, pa e kuptuar natyrisht se si ne kohen e ndiodhjes.
Dhe ADN ka shume vende bosh per keto ndryshime-shtime te ardhshme ne te. Njerezit jane te vetmet qenie qe jane ne mutacion te perjetshëm. Nje mutacion qe pershpejtohet gjithmone e me shume ne ecjen evolutive.
Shïnim:Dhe mutare nuk vjen ashtu kot si fjale, por vjen nga koncepti i ndryshimit, kur ushqimi shendrohet ne mbeturine, megjithese Latinet e kishave nuk e kishin pergje ta kopjonin si koncept dhe ta perdornin si koncpet universal te ndryshimit. Ne Shqipen e vjeter ndoshta ajo ka pasur konceptin negativ te ndryshimit, te shkaterrimit, kur ushqimi kthehet ne jashteqitje te padobishme. Shqipja thuhet qe nuk shkruhej , pa u ditur mire qe ata qe ndoshta ruanin librat e saj e kishin ne dore te zhduknin kur te donin. Dhe ashtu ndodhi, i zhduken. Ndoshta kishte te bente me kohen e re qe po vinte. Ndoshta te paret e kesaj race nuk ishin me te afte te adoptoheshin me mashtrimin qe pos sillte gjuha e shkruar, ose avancuan ne perdorimin e dijeve qe kishin ne krijimin e gjuheve ne perputhje me kerkesat e reja te fuqise te tyre. Gjuha Shqipe eshte gjuhe e ndertuar ne lidhje te drejte me natyren, kompleksitetin e saj dhe ka shume lidhje me objektin e shikimit. Kjo forme eshte gjuha e pare e komunikimit balle per balle midis njerezeve, e ndershmerise, verifikueshmerise dhe e te vertetes. Gjuha konkrete. Gjuha pas shkrimit te saj dha edhe nje mundesi tjeter pervec te mirave qe ka, ate te gjenjeshtres. Genjeshtra vjen si mundesi nga karakteristika kryesore e gjuhes se shkruar:Displacement.
by Atmir Ilias on Saturday, September 17, 2011 at 5:38pm
Ardian Cania
αt > εtër, εtën, εtn. εtn + os = εtnos.
Është i çuditshëm fakti se disa emra në gjuhën shqipe në nr. njëjës janë mashkullorë, dhe në shumë kthehen në gjininë femërore! Kush e di se çfarë ka dashur më thënë autori?!
Komentet e mia:
Shkruajta dikur tek language log dicka reth saj. Nuk u kuptua.Po marr nje shembull te thjeshtekuptueshem ketu qe te shpjegoj teorine time. Njerezit primitive e shikonin kete fenomen, e vrojtonin dhe gradualisht krijonin konceptet nje pas nji, te cilat trashegoheshin menderisht-gojarisht brez pas brezi.
Fatekeqesisht gjuhëtaret mundohen që të nxjerrin perfundime të tilla si kjo që teoria e matematikes mund te ketë shumë pak lidhje me gramatiken, dhe koncepti gjuhesor i shumesit ne gramatike nuk eshte nje koncept matematikor. Per mendimin timi koncepti gramatikor i shumesit ka lidhje me matematiken dhe per më tepër edhe me gjininë. Zhdukja e tyre nuk eshtë e rastësishmë që ndodh njekohësisht në Anglisht me gjininë dhe në Kineze me shumësin, por ka ndodh sepse at’e kanë detyruar një pakicë gjuhëtarësh që kanë standartizuar ato gjuhë. E kanë heq sepse nuk kanë kuptuar kurrë thelbin e tyre, po ashtu eshte pak a shume e te njetit nivel eshte dhe shkalla e njohjes se saj ng gjuhetaret e gjuheve te tjera qe kane gjini dhe shumes te percaktuar shume mire ne strukturat e gjuheve te tyre.
Shikojme regullin ne dy gjuhe te largeta:
Norvegjisht: mollë =>eple=>
shumës=> epler => apples
Shikoni Shqipen tek shumësi i at:
At=>etër
am=>em=>ema=>ëma
f+ema+=>femminile,female,femeror
Ema eshte njejës apo shumës? Kjo eshte e paditura sot. Nese Am eshte njejes, ema,ëma eshte e shquara njejes, sipas regullit te shujmesit te etër duhet te behej emër, ose emën (geg) por eshte nje njesi tjeter ne gjuhe qe ze vendin e ketij koncepti. Ndoshta kur dy koncepte perplasen ne gjuhen e folur, sepse ne gjuhen e shkruar ka qene te njejte por kane pas te percaktuar dy kuptime te ndryshme, ka rene njeri prej tyre, dhe kjo ka ndodh me fuqishem ne Shqip krahasuar me gjuhet e tjera.
Por perse ndodh qe emra ne numrin njejes jane mashkullore, ndersa ne numrin shumesin kthehen ne femerore? Shume gjuhetare kete e quajne nje paregullsi, pa lloogjik ne te. Sipas tyre nje mer i gjinise mashkullore ne njejes duhet te kete te njeten gjini ne shumes. Shendrimi i gjinise ne kalimin ne shumes nga femerore , per mendimin tim nuk eshte paregullsi. Ajo ka regullin e vjeter te ndertuesve te njesive gjuhesore, e cila ne Shqipe eshte shume me qendrueshme ne krahasim me gjuhet e reja Europiane.
Marr një shembull tjetër : Burri dhe grua-j-A. Burri eshte nji dhe ai gjithashtu nuk mund te prodhoje fizikisht vetveten. Gruaja eshte nje nji, por mund te riprodhoje fizikisht racen njerezore. Gruaja eshte me a-femer, dhe ben njekohesisht dhe shumesin, ose shumezimin. Cdo gje qe eshte nji dhe nuk shumezohet eshte mashkullore. Cdo gje qe riprodhon veten ne shume njesi direktli eshte fmer, njekohesiht edhe koncepti i shumesit ne te.
Prandaj: Burr-i>burr-A; gruaja-gr-A. Kemi ne shumës :A=A. Gjuha Shqipe eshte matematike gjuhesore, me shume gjeometri njekohesiht ne te dhe me tinguj natyrore-fjale. Gjuha Shqipe eshte nji kryeveper qe te con thjesht, lehtesiht tek enigma ses...
Ardian Cania
Këtë po mendoja edhe unë në lidhje me gjininë femërore, duke e lidhur edhe me pjellorinë këtë gjë. Gjithashtu më është krijuar pështypja se kemi edhe një ngjashmëri midis E > M.
Po. Eshte ne shumicen e rasteve eshte perfundim i sakte. Eshte nji rotullim i qellimshme i kodit per te rpodhuar me shume fjale nga i njejti burim-koncept. Por nuk eshte vetem ndermjet E, M, por edhe midis M dhe B, ku disa prej tyrejane kalim te pavullnetshme fonetike, ndersa nje perqindje e caktuara jane bere ne menyre te ndergjegjshme si Make e anglishtes, per shembull, e cila eshte snji shendrim inteligjen i Bake= ba ke (ke bër)=> Make. (shikohet lehtesisht preedominimi i Gegnishtes gjithmone). Po keshtu eshte edhe midis E me S. Disa kuptohen lehtesisht nga fonetika. Eshte e pamundur fonetikisht nje kthim i zanores E ne bashtingelloren S. Rastet kur jane te aferta fonetike jane rastet me te veshtira.
Ardian Cania
Po mendja është femërore?
Po. Sepse ajo prodhon gjuhen, prodhon, ose bon mendimin me shqip, ashtu si gruaja bon qenien njerezore, ose Zë qeniet njerezore. Ben kombinimin e njesive mashk. dhe fem. ne nji shumatore te tyre. Kur eshte shumesi ka qene gjithmone koncepti femeror. Shqipja ka nje fjali te saj qe tregon kete filozofi:mendje femer. Por mendja ishte percaktuar me pare si femerore nga ata qe e dinin shume mire kete koncept shumë e shumë kohë më parë, aq sa eshtë e vështir madje te imagjinohet.
Gjuha ne fillim ka qene vetem nje tingull. Me vone dy tinguj dy koncepte. Me vone disa tinguj nje fjale. Me vone tingujt individuale u shendruan ne rrokje. Disa rrokje nje fjali. Me vone u bashkuan dy rrokje per te dhene nje concept te ri, ose u ngjiten fonetikish me mendim te pandryshuar me te meparshem. Me vone nje fjale e vetme ishte shumatore rrokjes qe simbolizon >Emer-folje. Me vone emer-folje-emer. Me vone Emer-kryefjale+folje+emer-kundrinor.Me vone eshte vetem shtimi i tyre si dhe pjesezat ndihmese si parafjale, ndajfolje, mbiemer te cilat ne konceptin tim jane ndihmueset: zevendesueset per shkurtim, lidheset per zgjatje te mendimit,drejtueset per percatmin e drejtimit te veprimit. Pasi u gjet metoda si ndertohej ishte e thjeshte te ecej para. Nuk ka ndryshim nga ndertimi i karroces-makines-lokomotives me avull-lokomotives me nafte- aeroplanit. Truri i njeriut nderton ne kete menyre, sepse ka leksionin e gjuhes te fshehur ne kodine e tij gjenetik. Zbaton te njejten metode.
Nuk di te them tjetër, vetem qe ne sic ndërtojme nga jashtë vetes tone, ndërtojme nga brenda vetes ADN tonë ne bashkepunim me natyren-objektiven, por kete te fundit pa u kuptuar ende drejpersedrejti nga organi jone gri, pa na u bere neve e njohur prej tij. Sic duket akoma evolucioni nuk ka krijuar lidhjet fiziki-elektrike midis ketij processi qe ne e dime qe vepron ne trupin tone dhe percjelljes dhe regjistrimit te tij ne zona te trurit. Ndoshta ne te ardhmen do te jete e mundur kjo, kur te kapercejme nivelin qorr te tanishem ne bashkepunimin me natyren darvinaniane jashte ashtu sic kemi kapercyer nivelin e te pandergjegjshems-gjendje kafsherore instiktive, pa e kuptuar natyrisht se si ne kohen e ndiodhjes.
Dhe ADN ka shume vende bosh per keto ndryshime-shtime te ardhshme ne te. Njerezit jane te vetmet qenie qe jane ne mutacion te perjetshëm. Nje mutacion qe pershpejtohet gjithmone e me shume ne ecjen evolutive.
Shïnim:Dhe mutare nuk vjen ashtu kot si fjale, por vjen nga koncepti i ndryshimit, kur ushqimi shendrohet ne mbeturine, megjithese Latinet e kishave nuk e kishin pergje ta kopjonin si koncept dhe ta perdornin si koncpet universal te ndryshimit. Ne Shqipen e vjeter ndoshta ajo ka pasur konceptin negativ te ndryshimit, te shkaterrimit, kur ushqimi kthehet ne jashteqitje te padobishme. Shqipja thuhet qe nuk shkruhej , pa u ditur mire qe ata qe ndoshta ruanin librat e saj e kishin ne dore te zhduknin kur te donin. Dhe ashtu ndodhi, i zhduken. Ndoshta kishte te bente me kohen e re qe po vinte. Ndoshta te paret e kesaj race nuk ishin me te afte te adoptoheshin me mashtrimin qe pos sillte gjuha e shkruar, ose avancuan ne perdorimin e dijeve qe kishin ne krijimin e gjuheve ne perputhje me kerkesat e reja te fuqise te tyre. Gjuha Shqipe eshte gjuhe e ndertuar ne lidhje te drejte me natyren, kompleksitetin e saj dhe ka shume lidhje me objektin e shikimit. Kjo forme eshte gjuha e pare e komunikimit balle per balle midis njerezeve, e ndershmerise, verifikueshmerise dhe e te vertetes. Gjuha konkrete. Gjuha pas shkrimit te saj dha edhe nje mundesi tjeter pervec te mirave qe ka, ate te gjenjeshtres. Genjeshtra vjen si mundesi nga karakteristika kryesore e gjuhes se shkruar:Displacement.