"Moreover, you scorned our people, and compared the Albanese to sheep, and according to your custom think of us with insults. Nor have you shown yourself to have any knowledge of my race. Our elders were Epirotes, where this Pirro came from, whose force could scarcely support the Romans. This Pirro, who Taranto and many other places of Italy held back with armies. I do not have to speak for the Epiroti. They are very much stronger men than your Tarantini, a species of wet men who are born only to fish. If you want to say that Albania is part of Macedonia I would concede that a lot more of our ancestors were nobles who went as far as India under Alexander the Great and defeated all those peoples with incredible difficulty. From those men come these who you called sheep. But the nature of things is not changed. Why do your men run away in the faces of sheep?"
Letter from Skanderbeg to the Prince of Taranto ▬ Skanderbeg, October 31 1460

Përkthime, përshtatje, fjalërisí etj.

Flisni për gjuhën shqipe, magjinë e saj, evoluimin, lidhjet e saj me gjuhët e tjera, rreziqet që i kanosen.

Moderators: Hymniarber, bardus

Post Reply
User avatar
rrëqebull
Grand Star Member
Grand Star Member
Posts: 1158
Joined: Sat Oct 06, 2012 12:29 pm
Gender: Male

Përkthime, përshtatje, fjalërisí etj.

#1

Post by rrëqebull » Sat May 16, 2015 5:59 pm

Ky tjerr është për të përkthyer ose përshtatur fjalë të huaja në Shqip.
Mund të bëhen kërkesa nga kushdo pastë mbëhi për ndihmë apo kureshtje për të ditur se si mund të thuhet në Shqip një fjalë apo fjali e huaj.

Ftesa është që përkthimet e paraqitura këtu të bëhen pjesë e fjalorit tuaj dhe t'i përdorni ato pa mëdyshje për të zëvendësuar fjalët e huaja të cilat, kur janë të tepërta, e bëjnë fjalosjen nganjëherë qesharake e nganjëherë të mërzitshme (se kur përdor fjalë të huaja vend e pavend edhe kur flet me bashkëkombës, është njësoj sikur lemzon).

User avatar
rrëqebull
Grand Star Member
Grand Star Member
Posts: 1158
Joined: Sat Oct 06, 2012 12:29 pm
Gender: Male

Re: Përkthime, përshtatje, fjalërisí etj.

#2

Post by rrëqebull » Sat May 16, 2015 6:01 pm

Ky tjerr […]


Fjala angle "thread" rëndom përkthehet si temë ose çështje («hap një temë të re», «zhvilloj një çështje» etj.) por përkthimi i drejtpërdrejtë është fjala tjerr e cila edhe në Shqip mund të tregojë fjalosjen, ndërthurjen dhe rrjedhën e mendimeve dhe shkrimeve rreth një çështjeje të caktuar.
Për më tepër, shprehja «Ia tjerrin thekun llafosjes» që domethënë 'e zhvillojnë mirë llafosjen, e qëndisin mirë bashkëfjalosjen' e përligj plotësisht këtë lloj përdorimi të emrit tjerr edhe në mjedisin forumor.

Image

User avatar
rrëqebull
Grand Star Member
Grand Star Member
Posts: 1158
Joined: Sat Oct 06, 2012 12:29 pm
Gender: Male

Re: Përkthime, përshtatje, fjalërisí etj.

#3

Post by rrëqebull » Sun May 17, 2015 8:21 pm

bardus wrote: tërrjedhë (derivat)
Gjetje e përsosur për shqipërimin e fjalës "derivat".

User avatar
rrëqebull
Grand Star Member
Grand Star Member
Posts: 1158
Joined: Sat Oct 06, 2012 12:29 pm
Gender: Male

Re: Përkthime, përshtatje, fjalërisí etj.

#4

Post by rrëqebull » Thu May 21, 2015 9:00 pm

Image
Rubkrika -Në gjuhën tonë të bukur: shqip-


"OK, ÇAO!"
1."OK" dëgjojmë nëpër rrugë, adoleshentët e shkollave të mesme, zyrtarët, kalimtarët e rastit. Me gjasë nuk është snobizëm i shpërlarë, siç ndodh kur zonjusha me funde të shkurta përdridhen për t’u dukur interesante “O, my God!”. Ka një arsye praktike: është përgjigje shumë e shkurtë, për të dhënë pëlqimin ose miratimin për diçka. Ndonjëherë thjesht me thanë u muarëm vesh. Mbase jo të gjithë ata që e përdorin ia dinë saktësisht prejardhjen, por kjo ka pak rëndësi.

Përveçse si pjesëz dhe si ndajfolje, "OK" ka nisë me u përdorë edhe si emër, në kuptimin miratim. Në shtyp dhe në ekranin e vogël, në Tiranë sidomos, fjali të tilla si "Parlamenti dha OK" për aksh çështje janë të zakonshme. Fjali e ndërtuar jo shqip dhe me dy fjalë të huaja krejt të panevojshme. Parlamentit gjithmonë i është thënë kuvend, dhe për "OK" si emër thuhet `miratim`. Fjalia mund të ishte: «kuvendi dha miratimin për…» Por prapë ndërtimi çalon, struktura nuk tingëllon shqip. Fjalia e saktë shqip do të ishte: «kuvendi miratoi…»

Ka shumë fjalë shqip pjesëza, ndajfolje, emra, që mund të përdoren në vend të "OK" shumëpërdorimshe.

Janë:

-po. - Shihemi sonte në darkë? – Po;

-mirë. - Atëherë nuk po vi sonte. – Mirë.

-Ani (fjalë e burimit indoeuropian të shqipes, e mbarë gjuhës, me disa kuptime). - Atëherë nuk po vi sonte. – Ani. Mund të përdoret edhe "dakord", por kjo gjithashtu është fjalë e huaj. Edhe "dakord" mund të shmanget duke thënë `ani, mirë, pajtohem etj.`;

-u ba. - Atëherë po ma sjell nesër kompjutrin? – U ba;

-u krye. Mund të përdoret me të njëjtin kuptim si u ba.

Dy të fundit përdoren sidomos në Shqipëri Veriore, por nuk janë të panjohura edhe në Tiranë e ngjeti. `U ba, u krye`. Të dyja të shkurta, të qarta, shqip.

Siç dihet, "OK", e huazuar prej anglishtes, është shkurtimi i "Oll Korrekt (all correct)", `gjithçka në rregull`. Për herë të parë është regjistruar me 23 mars 1839 nga gazeta "Boston Morning Post".

2.Bashkë me "OK", por edhe ndarazi prej saj, përdoret shpesh "Çao. OK, çao", në kuptimin: u morëm vesh, mirë u pafshim.

Edhe përdorimi i kësaj fjale shpjegohet me shkurtësinë dhe lehtësinë në të shqiptuar. `Mirë u pafshim` duket e gjatë, gjuha e folur ka prirjen me i shkurtue gjërat. `Paçim`, e shkurton rinia disi me përkëdheli. Italishtja është gjuhë fqinj, tërë ditën rrjedh nëpër ekrane, ndikimi është i kuptueshëm. "Çao" ka hyrë edhe në gjuhë të tjera, nëpër këngë dashurie sidomos, për t’i dhënë tekstit një “sharm” disi të veçantë.

Aq me ngut e pa nevojë u dyndën "ok" dhe "çao" në gjuhën e folur, sa vetë njerëzit nisën me i ironizue. Sa herë kemi dëgjuar nëpër rrugët e Tiranës duke u gazitur: “Ok, Xhevrie!”. “Çao! Të çaftë ujku!”.

Ndonja dyzet a pesëdhjetë vjet më parë përdorej "Adio", po prej italishtes, megjithëse kuptimet nuk janë krejt njësoj. Adio është më shumë lamtumirë, ndërkohë që "çao" është `mirë u pafshim`.

3.Shqipja ka fjalë plotësisht të barazvlefshme, të bukura dhe po kaq të shkurta. Më e gjetura është `tung` (shkurtim i `tungatjeta`). Një ndër kuptimet e `tung` është 'mirë u pafshim', por përdoret edhe në disa kuptime të tjera (më hollësisht M. Elezi, Fjalor i Gjuhës shqipe, shtëpia botuese Gj. Fishta, Tiranë, 2006).

-Atëherë do të vish nesër?
Pyetja ka dy përgjigje.
Përgjigje jo shqip: -Ok, çao!
Përgjigje shqip: -U ba, tung!
MEHMET ELEZI
Kemi marrë lirinë ta zëvendësojmë fjalën "Kosovë" në shkrimin e zotit Elezi me `Shqipëri Veriore`.

Është jetësore që Trevat Shqiptare të thirren me emra Shqip.
Kur të gjithë ne të kemi kuptuar se duke përdorur emrat që pushtuesit i kanë vënë Trojeve Tona, ne kryejmë një farë përligjjeje të pushtimit të tyre, atëherë do të kemi kryer një hap të rëndësishëm drejt çlirimit të plotë dhe të pa paskthyeshëm.

Çlirimi i Gjuhës Shqipe është i domosdoshëm dhe qenësisht i lidhur me Çlirimin e Shqipnisë.

User avatar
rrëqebull
Grand Star Member
Grand Star Member
Posts: 1158
Joined: Sat Oct 06, 2012 12:29 pm
Gender: Male

Re: Përkthime, përshtatje, fjalërisí etj.

#5

Post by rrëqebull » Fri May 22, 2015 1:36 pm

po Corovoden si ta quajm?
Pyetje me vënd.

Të gjitha emrat mund të shqipërohen, dhe mënyrat për ta bërë këtë janë të shumta: mund të merret si emër për një fshat apo qytet emri i një lumi të afërt, i një mali etj. (ashtu siç fundja kemi bërë nëpër mijëravjeçare). Gjithashtu duhet kuptuar se edhe administrata e huaj, nuk është se i ka shpikur emrat vet por rëndom i ka përkthyer nga Shqipja ashtu siç i ka gjetur (për shëmbull Krojmir e kanë përkthyer "dobrovoda" etj.).

Një shëmbull i shkëlqyer është ai i rastit të "Istogut", në Shqipëri Veriore, që është rishqipëruar Burim. Aty gjendet edhe fshati Vrellë, që domethënë `burim, gjír uji` apo Gurrat e Bardha, dhe këto emra na tregojnë se "istok" ka qënë pikërisht një përkthim i administratës pushtuese i emrave të vjetër Shqip.

Kshuqë edhe "Çorovoda" është përkthyer nga Shqipja dhe mundësisht emri burimor mund të ketë qënë *Krojziu, *Kroni i zi, *Përroi i zi a diçka e ngjashme.
Këso lloj emërtimesh janë të përhapura nëpër gjithë Trevat Tona.

Mund edhe të ketë qënë *Krojëza ose *Krojësía, ose edhe *Krujëza por administrata e huaj e ka përkthyer gabimisht sepse e ka keqkuptuar prapashtesën e emrit ashtu siç sipas gjasave kanë bërë me emrin e Malësisë, ku prapashtesën tek trajta dialektore Malë, e kanë keqkuptuar duke e kthyer në "crnagore", pra "Mal i zi".

User avatar
rrëqebull
Grand Star Member
Grand Star Member
Posts: 1158
Joined: Sat Oct 06, 2012 12:29 pm
Gender: Male

Re: Përkthime, përshtatje, fjalërisí etj.

#6

Post by rrëqebull » Tue Jun 09, 2015 3:25 pm

Image
Tjetërsimi i Gjuhës Shqipe është ngushtësisht i lidhur me tjetërsimin e Kombit Shqiptar, prandaj ndërmarrja për ta ruajtur Gjuhën Shqipe është tërësisht në funksion të ruajtjes së Kombit Tonë.

Mbajtja e Gjuhës Shqipe të pastër, të pandotur nga huazimet, nuk është thjesht çështje gjuhësore, por është një çështje e mirëfilltë kombëtare, pasi tjetërsimi i gjuhës së folur është pasqyrë e tjetërsimit të mendimit dhe botëkuptimit.

Kthjelltësia e të menduarit është e domosdoshme për të vepruar duke ruajtur gjithnjë aftësinë për të bërë dallim midis asaj që është e mirë për Kombin dhe asaj që është e dëmshme për Kombin. Nëse nuk mendojmë Shqip, nuk mund as të veprojmë Shqip.

Ky që po sjellim është një shembull shumë domethënës i faktit që gazetarucët tanë, kanë filluar të shkruajnë me botëkuptime të mbrapshta, pa menduar Shqip. Në këtë lajmin e para pak ditëve, një shqiptare që banon në Zvicër, është quajtur prej tyre "zvicerane". Gazetarucët tanë, duke braktisur gjithnjë e më shumë fjalët shqipe, kanë filluar të braktisin edhe të menduarin Shqip: nuk po dinë më as të dallojnë midis kombësisë dhe shtetësisë.

Si mund të quhet "zvicerane" një shqiptare me emër shqiptar, me prindër, familje e farefis shqiptar? Sipas gazetarucëve tanë me botëkuptime të kalbëta, mjaftuaka të jetosh apo të lindësh në një vend të huaj për ta humbur kombësinë shqiptare. Kjo është një mbrapshti në plot kuptimin e fjalës sepse na shpie shekuj mbrapa në kohë, kur të huajt që vinin në Trevat Tona, na quanin "turq" vetëm për faktin se Atdheu Ynë ishte nën pushtim osman dhe e gjithë Siujdhesa Jonë, quhej prej tyre "Turqi Evropiane".
Ky lloj botëkuptimi kundrakombëtar, sipas të cilit kombësia e dikujt varet nga administrata a shteti ku jeton dhe jo nga Gjaku e Fara e tij, është një ndër shkaqet më të mëdhaja të humbjeve që ka pësuar Kombi ynë përgjatë shekujve, kur bashkëkombësit tanë janë përvetësuar nga lloj lloj të huajsh e pushtueshis vetëm dhe vetëm sepse gjendeshin nën administratën e tyre sllave, turke, greke etj.

Një gazetaruc që i mvesh shqiptarit një kombësi të huaj sepse ai shqiptar gjendet në një shtet apo në Treva nën administrim të huaj, është duke e dëmtuar Kombin po aq sa na kanë dëmtuar të huajt e paditur apo pushtuesit dashakeqë.

Prandaj është e domosdoshme për të Mirën e Kombit, që jo vetëm të flasim Shqip por edhe të mendojmë Shqip.

Të mendosh Shqip, me një botëkuptim të kulluar kombëtar, do të thotë ta quash shqiptarin `Shqiptar`, nëse i tillë është, pavarësisht se për arsye nga më të ndryshmet mund të jetë i lindur apo banues në një shtet të huaj apo nën administratë të huaj. Ata që duan t'i thonë vetes `gazetar` duhet të mos i ndotin botëkuptimet e tyre dhe faqet e gazetave tona me prapësira dhe të mos përtojnë kur vjen puna për të folur për «shqiptar "me banim në aksh shtet"». Nëse përtojnë të shkruajnë kaq "gjatë", atëherë le të hyjë në përdorim togu <<aksh shtet-banues>> (p.sh. <<shqiptari Suedi-banues>>, <<shqiptarja Zvicër-banuese>> etj.); e rëndësishmja është që mos t'i mveshin më kombësi zvicerane, svede a gjermane shqiptarëve që banojnë apo kanë lidnur në Zvicër, Suedi a Gjermani. Nëse e kanë humbur aftësinë për të dalluar midis shtetësisë dhe kombësisë, (si pasojë e "trajnimeve" apo "shkollimeve" që kanë kryer në ndonjë qendër "arsimore" trushpëlarëse e globalizim-përhapëse) atëherë duhet ta rimësojnë, dhe të ndalin së e dëmtuari Kombin.
[Sepse, nëse nuk flet e shkruan Shqip °duke menduar Shqip° me Botëkuptim Shqiptar, fillon duke e quajtur shqiptarin që banon në Zvicër "zviceran" dhe përfundon duke e quajtur shqiptarin e Luginës që banon nën pushtim dhe administratë serbe "serb" apo shqiptarin e Malësisë që banon nën pushtim dhe administratë malazeze "malazez" apo shqiptarin që banon nën pushtim dhe administratë greke "grek" e kështu me radhë, mbrapshti mbas mbrapshtie, duke përligjur e përçuar pushtimin, shkombëtarizimin dhe zhdukjen e Kombit Shqiptar.]

User avatar
Adriana
Universe Member
Universe Member
Posts: 3193
Joined: Tue Jun 02, 2009 3:34 pm
Gender: Female
Location: Giethoorn (Nederland)
Contact:

Re: Përkthime, përshtatje, fjalërisí etj.

#7

Post by Adriana » Wed Jun 10, 2015 7:56 am

rrëqebull wrote: Nëse nuk mendojmë Shqip, nuk mund as të veprojmë Shqip.

Prandaj është e domosdoshme për të Mirën e Kombit, që jo vetëm të flasim Shqip por edhe të mendojmë Shqip.


:? Vlen kjo edhe per emigrantet? E kam fjalen me shume per femijet e lindur ne emigrim, ose te emigruar ne moshe parashkollore.
Jam fisnike e kam zemren gure,
si Shqiponja ne flamure.
Mburrem dhe jam krenare,
qe kam lindur Shqiptare.
Nga do qe te jem me ndjek fati,
se jam Shqiptare, shkurt hesapi !!



User avatar
rrëqebull
Grand Star Member
Grand Star Member
Posts: 1158
Joined: Sat Oct 06, 2012 12:29 pm
Gender: Male

Re: Përkthime, përshtatje, fjalërisí etj.

#8

Post by rrëqebull » Wed Jun 10, 2015 11:34 am

Adriana wrote:
rrëqebull wrote: Nëse nuk mendojmë Shqip, nuk mund as të veprojmë Shqip.

Prandaj është e domosdoshme për të Mirën e Kombit, që jo vetëm të flasim Shqip por edhe të mendojmë Shqip.


:? Vlen kjo edhe per emigrantet? E kam fjalen me shume per femijet e lindur ne emigrim, ose te emigruar ne moshe parashkollore.
Shprehja të mendosh Shqip është në kuptim të figurshëm në këtë rast. Nuk ka të bëjë me gjuhën në të cilën i ka mendimet dikush, por ka të bëjë me cilësinë, kthjelltësinë, zgjuarsinë e mendimeve dhe të botëkuptimit. Prandaj edhe shprehja të flasim Shqip, ka një kuptim të dyfishtë: të flasim në Gjuhën Shqipe por edhe të shprehim mendime cilësore, të kthjellëta, të zgjuara, të sakta.

User avatar
Adriana
Universe Member
Universe Member
Posts: 3193
Joined: Tue Jun 02, 2009 3:34 pm
Gender: Female
Location: Giethoorn (Nederland)
Contact:

Re: Përkthime, përshtatje, fjalërisí etj.

#9

Post by Adriana » Tue Jun 16, 2015 2:36 pm

rrëqebull wrote:
Adriana wrote:
rrëqebull wrote: Nëse nuk mendojmë Shqip, nuk mund as të veprojmë Shqip.

Prandaj është e domosdoshme për të Mirën e Kombit, që jo vetëm të flasim Shqip por edhe të mendojmë Shqip.


:? Vlen kjo edhe per emigrantet? E kam fjalen me shume per femijet e lindur ne emigrim, ose te emigruar ne moshe parashkollore.
Shprehja të mendosh Shqip është në kuptim të figurshëm në këtë rast. Nuk ka të bëjë me gjuhën në të cilën i ka mendimet dikush, por ka të bëjë me cilësinë, kthjelltësinë, zgjuarsinë e mendimeve dhe të botëkuptimit. Prandaj edhe shprehja të flasim Shqip, ka një kuptim të dyfishtë: të flasim në Gjuhën Shqipe por edhe të shprehim mendime cilësore, të kthjellëta, të zgjuara, të sakta.


Po kete e kisha kuptuar qe ishte ne kuptim te figurshem, por nga qe behesh fjale per ''gazetarucat'' me shkoj mendja qe ne mediat shqiptare sot nje pjese te mire zene vend moderator, gazetar ( opinionist ) nga emigrimi, dhe keta shpesh here shprehen ose pershkruajne ne te kunderten... Kete e them nga pervoja personale, shpesh moderoj nje koment apo nje pershkrim sepse duke e menduar ate ne hollandisht shprehem jo sakt ne shqip.

-waiting- ...edhe ne keto dy rrjeshta qe komentova tani, nuk jam e sigurt qe jam shprehur sakte :(
Jam fisnike e kam zemren gure,
si Shqiponja ne flamure.
Mburrem dhe jam krenare,
qe kam lindur Shqiptare.
Nga do qe te jem me ndjek fati,
se jam Shqiptare, shkurt hesapi !!



User avatar
Adriana
Universe Member
Universe Member
Posts: 3193
Joined: Tue Jun 02, 2009 3:34 pm
Gender: Female
Location: Giethoorn (Nederland)
Contact:

Re: Përkthime, përshtatje, fjalërisí etj.

#10

Post by Adriana » Tue Jun 16, 2015 3:07 pm

rrëqebull wrote:
Rubkrika -Në gjuhën tonë të bukur: shqip-


"OK, ÇAO!"
1."OK" dëgjojmë nëpër rrugë, adoleshentët e shkollave të mesme, zyrtarët, kalimtarët e rastit. Me gjasë nuk është snobizëm i shpërlarë, siç ndodh kur zonjusha me funde të shkurta përdridhen për t’u dukur interesante “O, my God!”. Ka një arsye praktike: është përgjigje shumë e shkurtë, për të dhënë pëlqimin ose miratimin për diçka. Ndonjëherë thjesht me thanë u muarëm vesh. Mbase jo të gjithë ata që e përdorin ia dinë saktësisht prejardhjen, por kjo ka pak rëndësi.

Përveçse si pjesëz dhe si ndajfolje, "OK" ka nisë me u përdorë edhe si emër, në kuptimin miratim. Në shtyp dhe në ekranin e vogël, në Tiranë sidomos, fjali të tilla si "Parlamenti dha OK" për aksh çështje janë të zakonshme. Fjali e ndërtuar jo shqip dhe me dy fjalë të huaja krejt të panevojshme. Parlamentit gjithmonë i është thënë kuvend, dhe për "OK" si emër thuhet `miratim`. Fjalia mund të ishte: «kuvendi dha miratimin për…» Por prapë ndërtimi çalon, struktura nuk tingëllon shqip. Fjalia e saktë shqip do të ishte: «kuvendi miratoi…»

Ka shumë fjalë shqip pjesëza, ndajfolje, emra, që mund të përdoren në vend të "OK" shumëpërdorimshe.

Janë:

-po. - Shihemi sonte në darkë? – Po;

-mirë. - Atëherë nuk po vi sonte. – Mirë.

-Ani (fjalë e burimit indoeuropian të shqipes, e mbarë gjuhës, me disa kuptime). - Atëherë nuk po vi sonte. – Ani. Mund të përdoret edhe "dakord", por kjo gjithashtu është fjalë e huaj. Edhe "dakord" mund të shmanget duke thënë `ani, mirë, pajtohem etj.`;

-u ba. - Atëherë po ma sjell nesër kompjutrin? – U ba;

-u krye. Mund të përdoret me të njëjtin kuptim si u ba.

Dy të fundit përdoren sidomos në Shqipëri Veriore, por nuk janë të panjohura edhe në Tiranë e ngjeti. `U ba, u krye`. Të dyja të shkurta, të qarta, shqip.

Siç dihet, "OK", e huazuar prej anglishtes, është shkurtimi i "Oll Korrekt (all correct)", `gjithçka në rregull`. Për herë të parë është regjistruar me 23 mars 1839 nga gazeta "Boston Morning Post".

2.Bashkë me "OK", por edhe ndarazi prej saj, përdoret shpesh "Çao. OK, çao", në kuptimin: u morëm vesh, mirë u pafshim.

Edhe përdorimi i kësaj fjale shpjegohet me shkurtësinë dhe lehtësinë në të shqiptuar. `Mirë u pafshim` duket e gjatë, gjuha e folur ka prirjen me i shkurtue gjërat. `Paçim`, e shkurton rinia disi me përkëdheli. Italishtja është gjuhë fqinj, tërë ditën rrjedh nëpër ekrane, ndikimi është i kuptueshëm. "Çao" ka hyrë edhe në gjuhë të tjera, nëpër këngë dashurie sidomos, për t’i dhënë tekstit një “sharm” disi të veçantë.

Aq me ngut e pa nevojë u dyndën "ok" dhe "çao" në gjuhën e folur, sa vetë njerëzit nisën me i ironizue. Sa herë kemi dëgjuar nëpër rrugët e Tiranës duke u gazitur: “Ok, Xhevrie!”. “Çao! Të çaftë ujku!”.

Ndonja dyzet a pesëdhjetë vjet më parë përdorej "Adio", po prej italishtes, megjithëse kuptimet nuk janë krejt njësoj. Adio është më shumë lamtumirë, ndërkohë që "çao" është `mirë u pafshim`.

3.Shqipja ka fjalë plotësisht të barazvlefshme, të bukura dhe po kaq të shkurta. Më e gjetura është `tung` (shkurtim i `tungatjeta`). Një ndër kuptimet e `tung` është 'mirë u pafshim', por përdoret edhe në disa kuptime të tjera (më hollësisht M. Elezi, Fjalor i Gjuhës shqipe, shtëpia botuese Gj. Fishta, Tiranë, 2006).

-Atëherë do të vish nesër?
Pyetja ka dy përgjigje.
Përgjigje jo shqip: -Ok, çao!
Përgjigje shqip: -U ba, tung!
MEHMET ELEZI
Kemi marrë lirinë ta zëvendësojmë fjalën "Kosovë" në shkrimin e zotit Elezi me `Shqipëri Veriore`.

Është jetësore që Trevat Shqiptare të thirren me emra Shqip.
Kur të gjithë ne të kemi kuptuar se duke përdorur emrat që pushtuesit i kanë vënë Trojeve Tona, ne kryejmë një farë përligjjeje të pushtimit të tyre, atëherë do të kemi kryer një hap të rëndësishëm drejt çlirimit të plotë dhe të pa paskthyeshëm.

Çlirimi i Gjuhës Shqipe është i domosdoshëm dhe qenësisht i lidhur me Çlirimin e Shqipnisë.


Shpresoj qe ky sqarim le te vlej edhe per dy shprehje te tjera qe JO pak perdoren sot ne zonat tona, gia sou dhe selam.

Sa here qe shkoj ne shqiperi me bejne pershtypje keto shprehje, as ne nga emigrimi nuk pershednesim ne gjuhe te huaj sa pershendesin.... Disa prej tyre as nuk kane emigruar kurre, por e quajne thjeshte veten '' te kulturuar'', apo '' moderne''. Nuk arrij te kuptoj qe pse ju duket vetja ketyre '' te kulturuar'' kur flasin nje gjuhe te dyte, ne jeten e perditshme. Nje gjuhe e dyte mund te na ndihmoj ta perdorim aty ku duhet, vetem aty na hyne ne pune, dhe na ben ne te vertet te kulturuar. Nuk mund te quhemi te ''kulturuar'' kur ne fillim nuk respketojme kulturen tone!

Edhe arbereshet qe me shekuj jane larguar, gjuhen e shqipe e perdorin si te paren ne shume shenime, dhe me pas e sqarojne ne italisht:

Jam fisnike e kam zemren gure,
si Shqiponja ne flamure.
Mburrem dhe jam krenare,
qe kam lindur Shqiptare.
Nga do qe te jem me ndjek fati,
se jam Shqiptare, shkurt hesapi !!



User avatar
rrëqebull
Grand Star Member
Grand Star Member
Posts: 1158
Joined: Sat Oct 06, 2012 12:29 pm
Gender: Male

Re: Përkthime, përshtatje, fjalërisí etj.

#11

Post by rrëqebull » Tue Jun 16, 2015 3:21 pm

Faleminderit për vërejtjet me vlerë Adrianë.

User avatar
rrëqebull
Grand Star Member
Grand Star Member
Posts: 1158
Joined: Sat Oct 06, 2012 12:29 pm
Gender: Male

Re: Përkthime, përshtatje, fjalërisí etj.

#12

Post by rrëqebull » Wed Sep 09, 2015 6:35 pm

Image
Ndodh shpesh që gjërat më të çmuara të jenë ato që shpërfillen më shumë pasi gjenden po aq në dukje sa që mbeten të fshehta për shikimin e mjegulluar të atyre që kanë lejuar që të ndikohen nga rrethana shpërqendruese nga më të të ndryshmet duke humbur aftësinë për të dalluar vlerat nga pavlefturinat edhe atëherë kur të parat janë shi përballë tyre.

E njëjta gjë vlen edhe për madhështinë e Gjuhës Shqipe e cila shfaqet pikërisht aty ku për ta dalluar nuk duhet mjet apo aftësi tjetër për ta rrokur përveçse pasja e një botëkuptimi të pa ndotur nga tymrat mendjecunguese të vetëpërçmimit dhe pavetëdijes, të përhapura nga turbullues kundrashqiptarë të veshur si "gjuhëtarë", "akdamikë" e çkamos.

Është bërë tashmë një dukuri e rëndomtë e këtyre viteve të shumëfishimit të propagandave kundrashqiptare që një numër i madh botëkuptimndoturish (të cilët i kanë grumbulluar cenet botëkuptimore që nga vitet kur propaganda kundrashqiptare ishte vetëm ajo stalinistoide) të hidhen pupthi nga tërbimi sa herë që dikush mëton që ta çmojë me drejtësi Kulturën Shqiptare për vlerën e Saj të njëmendtë.
Një shembull shumë i mirë i madhështisë së Gjuhës Shqipe të 'fshehur' përballë syve të mjegulluar të vetëpërbuzësve është edhe fjala "futboll". Kjo fjalë ka hyrë në fjalorin angël rreth shekullit të XIV dhe ajo përbëhet prej dy fjalëve të tjera "foot"~/fut/ 'këmbë' dhe "ball"~/boll/ 'rrumbull'. Natyrisht këto dy fjalë, me gjithë ndryshesat krahinore, janë prej kohësh pjesë e gjuhëve gjermanike, por ajo që duam të vëmë në dukje këtu është se ato kanë buruar nga lënda gjuhësore ilirishtoShqipe që përbën rrënjën e mijëra e mijëra fjalëve që sot gjenden në gjuhët e tjera evropiane. Fjala "foot"~/fut/ nuk është gjë tjetër veçse trajta angle e Shqipes `putë`:

PUTË f. sh. bised.
1. Shpullë e këmbës. Putë e madhe (e vogël). Puta e këmbës.
2. zakon. sh. Gjurmashka. Puta leshi.

Kurse fjala "ball"~/boll/ është trajta angle e rrënjës ilirishtoShqipe *bull/bol(l) e cila tregon dika të fryrë, të rrumbullakët, të mbushur, të plotë etj. Nga po kjo rrënjë kemi edhe shumë fjalë të tjera si për shembull fjalët `boll; i bollshëm` (të cilat assesi nuk janë huazime nga osmanishtja), `bullungë`, `bullafiq` dhe `buall` nga e cila përsëri ka dalë anglishtja "bull". Kjo do të thotë se mund fare mirë ta zëvendësojmë huazimin "top" duke ripërfituar fjalën tonë burimore `boll`.

Megjithëkëtë, ky shkrim nuk ka për qëllim thirrjen për ta zëvendësuar fjalën angle me Shqipen ``putëboll`` por ka për qëllim që të nxjerrë në pah faktin që brenda fjalës angle "futboll" gjendet një rast i shkëlqyer vetëzhvillimor për të gjithë ata që duan ta kthjellojnë mendjeshikimin e tyre duke i mundësuar vetes dallimin e vlerës së paçmueshme të Gjuhës Shqipe e duke përfituar vrull të ri për t'iu përkushtuar mbrojtjes, ruajtjes dhe respektimit të Saj.

User avatar
Zeus10
Grand Fighter Member
Grand Fighter Member
Posts: 4136
Joined: Thu Jun 04, 2009 6:46 pm
Gender: Male
Location: CANADA
Contact:

Re: Përkthime, përshtatje, fjalërisí etj.

#13

Post by Zeus10 » Wed Sep 09, 2015 8:35 pm

Kjo fjale:

PUTË f. bised.1. Shpullë e këmbës. Putë e madhe (e vogël). Puta e këmbës.
2. zakon. Gjurmashka. Puta leshi.

ka derivuar dy fjale;

PUTËR f.1. Shputa e këmbës e disa kafshëve; shputa e këmbës së njerëzve. Putra e ariut (e luanit). Putra e këmbës.
2. Pjesa e poshtme e çorapit, që mbulon shputën e këmbës, tabani i çorapit.
U gris putra. U bëri çorapeve putra të reja.

dhe

SHPUTË f.1. Faqja e poshtme e këmbës së njeriut ose të disa kafshëve, që nga majat e gishtave deri te thembra, e cila mbështetet në tokë; shualli i këmbës, tabani. Shputat e këmbëve. Shputë ariu këmbë e madhe. Shkel me gjithë shputën.
2. Faqja e brendshme e dorës, shuplaka e dorës, pëllëmba. Shputat e duarve. I ra me shputë.
3. Goditje me pëllëmbë, pëllëmbë, shpullë, shuplakë. I dha një shputë.
4. zakon. Gjurmashkë; pjesa e çorapit që nga nyelli i këmbës e poshtë. Mbathi shputat. Bëri një palë shputa.

dhe po, fjala angleze foot, buron nga shqipja, sipas skemes:
put-ë--->pʰut--->phut--->fut<-->foot
The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing

Post Reply

Return to “Gjuha shqipe”