"Moreover, you scorned our people, and compared the Albanese to sheep, and according to your custom think of us with insults. Nor have you shown yourself to have any knowledge of my race. Our elders were Epirotes, where this Pirro came from, whose force could scarcely support the Romans. This Pirro, who Taranto and many other places of Italy held back with armies. I do not have to speak for the Epiroti. They are very much stronger men than your Tarantini, a species of wet men who are born only to fish. If you want to say that Albania is part of Macedonia I would concede that a lot more of our ancestors were nobles who went as far as India under Alexander the Great and defeated all those peoples with incredible difficulty. From those men come these who you called sheep. But the nature of things is not changed. Why do your men run away in the faces of sheep?"
Letter from Skanderbeg to the Prince of Taranto ▬ Skanderbeg, October 31 1460

S,sh,g,gh,k,kgh,shg,shk.

Flisni për gjuhën shqipe, magjinë e saj, evoluimin, lidhjet e saj me gjuhët e tjera, rreziqet që i kanosen.

Moderators: Hymniarber, bardus

Post Reply
User avatar
Orakulli
Star Member
Star Member
Posts: 609
Joined: Sun Jun 14, 2009 5:40 am
Gender: Male
Location: USA

S,sh,g,gh,k,kgh,shg,shk.

#1

Post by Orakulli » Mon Oct 05, 2009 3:57 pm

Kh,kH ne shqip duket te kene qene tinguj mjaft te rendesishem e biles mund te themi se shumica e fjaleve qe fillojne me shk ,k e h burojne nga nje Kh apo kH.

Tek shk kemi 2 raste.
1- kur sh eshte mohuese e fjales si tek sh-kep, por eshte kaq e rralle saqe nuk po gjej dot nje shembull te dyte (qe me siguri ekziston)

2- kur sh nuk eshte mohuese e fjales, si tek shkaterroj, shkoj, shkyj,shkel,shkop,shkarp,shkemb,shkas,shkelqej etj.

Rasti i pare duket qarte qe eshte mohimi i kep(qep) pra kep - mohuese sh-kep e kep apo qep vjen nga fjala kap,biles edhe sot perdoret krahas qep, fjala kap si tek: Dale ta kap cik dmth ta qep.

Rasti i dyte duket qarte qe i perket nje kategorie shume te gjere ku sh nuk eshte aspak mohuese , por mund te themi se ’shk’ perben nje togtingull ashtu si ne shqip kemi -nd-, -st- etj e qe ekzistojne edhe ne ilirisht,si tek skardona, skardus,skerdilajd apo butu-nt-um,hadru-nt-um ne mesapisht e piru-st ,palae-st-e,terge-st-e .

Zberthimi i togtingujve eshte i rendesishem ne etimologji pasi mund te gjendet tingulli paror nga ka buruar ky togtingull, i cili(parori) gjithmone ben pjese tek rrenja e fjales.

Deri tani jane zberthyer fjalet shkaterroj, shkoj,shkyj e shkoder, nga ku kemi nje shk=kh e perkatesisht nga khat/s(pres) kho(kah,kohe) , khyj(hyj) khodra(kodra).

Normalisht te krijohet bindja se mund te vazhdohet me kete menyre tek te gjitha fjalet.
Shikojme fjalen shkop. Ne shqip kemi fjalet kop-an, kop-ace qe na japin te kuptojme se rrenja e perbashket eshte ‘kop’ e nenkupton shkop , keshtu qe rrenja e fjales shkop eshte patjeter ‘kop’.

Atehere si mund te shpjegohet sh- para fjales kop tek shkop?
Sigurisht jo si mohuese sepse shkopi eshte kopan apo kopace.
Pra sh eshte pjese perberese,forcuese.(eshte mire te mos ngaterrohet me gop,grope,gyp,kup,qyp, ngop te cilat burojne nga nje ‘gho-p’ e jo nga nje ‘khop’, )

I vetmi shpjegim i kesaj sh- eshte pikerisht satemizimi i pjesshem i ‘kh’ dmth kthimi i k ne s(sh,t,th,d,dh), satemizim qe ne shqip eshte i legjitimuar nga gjuhesia.

Keshtu kemi rrenjen kentum ‘khop’ e cila dha fjalet kentum kopan e kopace dhe fjalen gjysemsatem ’shkop’

Kjo fjale eshte antike sic e demostron dako-rumanishtja kop-ac qe ne shqip perkthehet kop-ace.

Per fjalen shkarpe eshte edhe me e thjeshte sepse ekziston forma karpe , keshtu qe nga nje forme ‘kharp’kemi kentum karp e gjysemsatem shkarp.

Per shkelqej kemi rrenjen indoeuropiane ‘ghel’ -drite shkelqim qe na garanton serisht se sh- nuk eshte mohuese por e nje forme ghel , ne shqip khel ku kh-shk e dha shkel-qej e po ashtu kjo fjale kentum khel pervec formes gjysatem shkelqej ka edhe khyll qe tha ne shqip fjalen Hyll e pastaj zhdukja e papergjegjshme e H dha ne shqipen zyrtare Yll.

Dyshimi im i forte eshte ne kh>gh apo khgh e kjo do sillte probleme me indoeuropianishten .

Per shkemb duhet te kemi nje fome ‘khemb’ apo ghemb qe ka dhene ne shqip gjemb e ka lidhje me indoeuropianishten ghemb/ph qe do te thote i dale i ngritur keshtu qe edhe shkemb u gjet me ane te kh-shk.
Keshtu edhe shkas/t duhet te vije nga nje khas/t qe lidhet me formen khat - khas.

Keshtu mund te vazhdojme me te gjitha shk qe ka shqipja.
Prandaj shkodra nuk mund te rrije pa shpjegim ,sepse realisht e ka e per Shkodren tone mbreterore,krenarine iliro-shqiptare kaq eshte pak.
Marre nga blog i HYLLIN,i cili eshte edhe autori.
Image

Post Reply

Return to “Gjuha shqipe”