"Moreover, you scorned our people, and compared the Albanese to sheep, and according to your custom think of us with insults. Nor have you shown yourself to have any knowledge of my race. Our elders were Epirotes, where this Pirro came from, whose force could scarcely support the Romans. This Pirro, who Taranto and many other places of Italy held back with armies. I do not have to speak for the Epiroti. They are very much stronger men than your Tarantini, a species of wet men who are born only to fish. If you want to say that Albania is part of Macedonia I would concede that a lot more of our ancestors were nobles who went as far as India under Alexander the Great and defeated all those peoples with incredible difficulty. From those men come these who you called sheep. But the nature of things is not changed. Why do your men run away in the faces of sheep?"
Letter from Skanderbeg to the Prince of Taranto ▬ Skanderbeg, October 31 1460

Tomori, vendi i orakullit të Dodonës

Arkeologjia dhe antropologjia janë disiplina të rëndësishme në fushën e historise, sillni të dhëna për to dhe zbulimet e bëra për një vështrim të bazuar të historisë.

Moderator: Mallakastrioti

Post Reply
User avatar
Sally
Galactic Member
Galactic Member
Posts: 2063
Joined: Tue Jun 09, 2009 2:36 pm
Gender: Female

Tomori, vendi i orakullit të Dodonës

#1

Post by Sally » Tue Sep 08, 2009 6:00 pm

Image

Në vitet tridhjetë, Perikli Ikonomi, me librin "Tomori dhe Dodona pellazgjike", përpiqej të tregonte se vendndodhja e tij është në Shqipëri.




Legjenda thotë se shumë kohë më parë, nga Egjipti u nisën dy zogj. Njëri prej tyre ndaloi në Libi, ku u ndërtua tempulli i Ammon Zeusit dhe tjetri ndali në Dodonë. Aty u ndërtua tempulli tjetër, ku ndodhej orakulli më i famshëm i antikitetit, ai i Dodonës, pasardhës i të cilit do të ishte orakulli i Delfit.


E nëse tempulli i Ammon Zeusit dihet që është në Libi, çështja e vendndodhjes së tempullit të Dodonës është më e komplikuar. Një pjesë e mirë e studiuesve mbrojnë tezën se tempulli i lashtë i Dodonës ndodhet në tokat e sotme greke, në këmbët e malit të Tammaros, rreth 18 km larg Janinës.


Ka edhe një tjetër grup më të vogël, pjesë e të cilit është studiuesi Perikli Ikonomi (1982-1977), që nuk mendon kështu. Në vitin 1934, ky studiues nis të shkruajë "Tomori dhe Dodona pellazgjike", një studim nëpërmjet të cilit përpiqet të vërtetojë se tempulli i Dodonës është në malin e Tomorit.


Për herë të parë ai e botoi me shpenzimet e veta këtë libër më 1936-ën, në një numër të vogël kopjesh. Një prej tyre e kishin familjarët dhe tjetrën Muzeu Historik Kombëtar. Pas gati 8 vitesh, studimi u ribotua.


Për të vërtetuar tezën e tij për vendndodhjen e tempullit të Dodonës u mbështet në disa burime: etimologjinë e fjalës Tomor, vendndodhjen e përshkruar nga autorë të antikitetit dhe ndërtimit gjeografik të ngjashëm të këtyre dy vendeve, si dhe gojëdhënave të banorëve përreth malit të Tomorit.


Që në faqen e parë të librit tregon arsyen se përse po merr përsipër një punë të tillë, kur thotë se po e shtron këtë çështje për të treguar vendndodhjen e vërtetë të tempullit origjinal të Dodonës.


Ikonomi shkruan se ka një grup studiuesish shqiptarë, të cilët i mëshojnë idesë se Dodona e Epirit Jugor (mali Tammaros, në Janinë) është vetëm një kopje e vonshme e origjinalit, i cili duhet të ndodhet në malin Tomor në Toskëri. Për të është i rëndësishëm fakti që të dy malet kanë emra të ngjashëm (Tammaros dhe Tomor). Në këtë pikë ai tjerr prejardhjen e fjalës Tomor.


Ai shkruan se mali i Tomorit, konsiderohet si banesa e Perëndisë së pellazgëve, domethënë e shqiptarëve të vjetër. Veç kësaj, Tomorin e quajnë mal i të-mirit, prandaj priftërinjtë e orakullit të Dodonës quheshin Tomurë, të mirë.


"Në të folurën popullore të shqiptareve, çdo vend i shenjtë quhej dhe vazhdon të quhet më së shumti edhe sot vend i mirë. Pra, në këtë togfjalësh, mbiemri "i mirë" përdoret në kuptimin "i shenjtë", rrjedhimisht, mali i Tomorit do të thotë mali i Zotit", shpjegon ai.


Me tej argumenton se priftërinjtë ose fatthënësit (parashikuesit e ngjarjeve) e Dodonës quheshin Tomuri dhe parashikimet (fatthënat) e tyre quheshin Tomure. "Tomar ose Tmar quhej mali pranë ose mbi të cilin ndodhej tempulli i Dodonës, i njohur ndryshe si faltorja e famshme pellazgëve, shkruan Ikonomi.


Por kjo analizë nuk i mjafton për të vërtetuar tezën e tij, kështu që merr në shqyrtim edhe gjithë dëshmitë e mundshme historike.


Një kapitull më vete u kushtohet përshkrimeve të autorëve të antikitetit si Herodoti, Hesiodit Pliniusi, Pindari, Plutarku, Straboni etj., shënime të cilat e largojnë Dodonën nga Janina dhe e sjellin në veri të Toskërisë.


Një nga shënimet që Ikonomi citon është ai i Stragjiritit: "Në faqen 28 të shënimeve ku bën fjalë për Dodonën, ai e përmend si të pacaktuar vendndodhjen e malit Tomor.


Ai pohon se të tjerë e vendosin këtë mal më lart e më tej nga veriu i malit të Pindit. Gjithashtu, thotë se molosët kanë qenë më të përmendurit e më të famshëm nga haonët, se ata kishin dhe tempullin famëmadh të Dodonës në krahinën e tyre".


Duke përmendur shënimet e këtyre autorëve dhe gjeografëve, të cilat japin detaje të ndryshme për tempullin e Dodonës, Ikonomi arrin të ndërtojë një panoramë të vendndodhjes së këtij tempulli.


Por punën nuk e lë me kaq. Pasi përfundon me përshkimet e këtyre autorëve, në kapitullin e fundit ai jep kallëzime e gojëdhëna për malin e Tomorit dhe rrethinat e tij.
Kështu, njëra prej tyre thotë se në Tomor rrinin tri motrat e Dhodhonit, tek të cilat vinin mbretërit e vjetër për t'i pyetur për fatin e tyre dhe të mbretërisë.


Ndërsa sipas një tjetër gojëdhëne, në kulmin e malit të Tomorit ndodhet e skalitur mbi një shkëmb një plakë që ruan një dhi dhe një kec. Gojëdhënë që sipas Ikonomit mund të ketë lidhje me dhinë Amalthia, që sipas mitologjisë, ushqeu Zeusin kur e ëma e tij, Rea, e fshehu për ta ruajtur nga i ati, Shtuni (Saturni), që hante fëmijët e tij.


Mes Ikonomit dhe malit të Tomorit ekzistonte një lidhje më e veçantë se ajo mes një studiuesi dhe një subjekti.


I lindur në fshatin Vokopolë të Beratit, ai e njihte ndoshta më mirë se çdo studiues tjetër këtë vend dhe legjendat që e rrethonin, shumë prej të cilave lidhen me shenjtërinë e këtij mali.


Dhe jo rastësisht e ka përshirë shenjtërinë në libër. Perikli Ikonomi vinte nga një familje që për 17 breza me radhë kishte nxjerr priftërinj. I fundit prej tyre ishte babai i Perikliut, Papa Pavli.


Por ai nuk do të ndiqte këtë rrugë.
Mësimet e para do t'i merrte në Berat, nga rilindësi Babë Dudë Karbunara (1842-1917). Më pas vazhdoi shkollën e Korfuzit, ku u njoh me Ismail Qemalin, i cili i zgjon ndjenjën e atdhetarisë dhe të çështjes kombëtare.


Më pas studion dhe formohet si specialist i psikologjisë në njërën prej shkollave më të rëndësishme të kohës në Ballkan, në gjimnazin "Zosimea" të Janinës.


Pas kthimit në Shqipëri, më 1916-ën, jep mësim fillimisht në shkollat e Beratit dhe më pas në një sërë shkollash në të gjithë Shqipërinë. Krahas mësimdhënies shkruan dhe boton me shpenzimet e tij librat didaktikë: "Atdheshkronja praktike", 1926; "Atdheshkronja e plotë për të tretën dhe të katërtën klasë të shkollave fillore dhe plotore të Shqipërisë", 1932; "Mineralogjia dhe mësime kimike", 1933.


Ai bëhet kështu një nga themeluesit e parë të arsimit shqiptar, kontribut për të cilin, më 1956-ën u vlerësua me titullin "Mësues i Merituar". Vdes në maj të 1977-ës
Nuk jam vrasës, jam student shqipëtar, vrava një tradhtar të Atdheut tim.
(Avni Rustemi)

User avatar
Sally
Galactic Member
Galactic Member
Posts: 2063
Joined: Tue Jun 09, 2009 2:36 pm
Gender: Female

Re: Tomori, vendi i orakullit të Dodonës

#2

Post by Sally » Tue Sep 08, 2009 6:06 pm

Vendndodhja e tempullit të lashtë të Dodonës është një argument që shpesh i ka çuar studiuesit në debate.
[/color]


Po anetaret e forumit tone si e mendojn kete debat?!
Nuk jam vrasës, jam student shqipëtar, vrava një tradhtar të Atdheut tim.
(Avni Rustemi)

User avatar
alfeko sukaraku
Sun Member
Sun Member
Posts: 1827
Joined: Wed Jun 03, 2009 8:02 pm
Gender: Male

Re: Tomori, vendi i orakullit të Dodonës

#3

Post by alfeko sukaraku » Tue Sep 08, 2009 6:55 pm

Gjeografi me realist i antikitetit eshte Straboni(Strabo).

Per njohsit e ceshtjes eshte fare e lehte te kuptojn se Straboni edhe gjeografet e antikitetit kryesisht, e shpjegojn me nje radhe sistematike gjeografin.Ne fillim marrin pjeset detare edhe pastaj shpjegojn nentoken e thelle.

Straboni e permend Dodonen edhe faltoren e saj rreze malit tomorre ne piken qe shpjegon nentoken "nga lumi Erigon(sote Cerna) edhe deri ne burimin e lumit Pini"u ne majat e malit PinDi"

Nga lumi Erigon edhe deri ne malin e Pindit ka vetem nje Tomorre=Tomorri i Zotit.


Straboni flet edhe per malin Pteleon ,male i cili ndodhet aty ku "shkencetaret" kane klonuar Tomorrin..ja c na thote :

"Se edhe mali Pteleon i cili shtrihet mbi gjirin e Amvrakia edhe nga njera ane shkon deri ne detin e Korfuzit,nga ana tjeter shkon deri ne detin e Lefkadhes,eshte mjafte i larte"

As Tomorre edhe as Dodone Homerike nuk ekziston pran Janines,sepse "Dodona" pran Janines eshte nje ndertes e shek 3-2 p e s,ndersa Dodona qe flet Homeri edhe antikiteti,vjen nga kohet qe nuk mbahen mende.
KOHA ESHTE E MASKARENJVE/POR ATDHEU I SHQIPETRAVE

User avatar
Zeus10
Grand Fighter Member
Grand Fighter Member
Posts: 4126
Joined: Thu Jun 04, 2009 6:46 pm
Gender: Male
Location: CANADA
Contact:

Re: Tomori, vendi i orakullit të Dodonës

#4

Post by Zeus10 » Wed Sep 09, 2015 7:00 pm

Gjeta nje kuote shume te mire te Strabonit, per vendodhjen reale te Tomorrit qe sic dihet te lashtet e asocjonin me Dodonen:

Strab. 9.5
ἡ δὲ Πίνδος ὄρος ἐστὶ μέγα, πρὸς ἄρκτον μὲν τὴν Μακεδόνων, πρὸς ἑσπέραν δὲ Περραιβοὺς μετανάστας ἀνθρώπους ἔχον, πρὸς δὲ μεσημβρίαν Δόλοπας, πρὸς ἕω δὲ ... αὕτη δ᾽ ἐστὶ τῆς Θετταλίας: ἐπ᾽ αὐτῇ δὲ τῇ Πίνδῳ ᾤκουν Τάλαρες Μολοττικὸν φῦλον, τῶν περὶ τὸν Τόμαρον ἀπόσπασμα,Pindus is a large mountain, having on the north Macedonia, on the west Perrhæbi, settlers from another country, on the south Dolopes, [and on the east Hestiæotis] which belongs to Thessaly. [u]Close [background=yellow]upon Pindus[/background] dwelt Talares[/u], a tribe of Molotti, detached from the Molotti [background=yellow]about Mount Tomarus[/background]...
le ta lokalizojme ne harte:

Image

Pra sipas kesaj deshmie, vertete Tomorasi i lashte dhe per rrjedhim Dodona, eshte ne Malin Tomorr.

Tani bazuar ne qete kuote:

Close upon Pindus dwelt Talares, a tribe of Molotti, detached from the Molotti about Mount Tomarus...

duke i shtuar kesaj deshmine e John Muzakit, se Myzeqeje, eshte Molosia e dikurshme,

From the start, it is important that you learn our family name, and what the reason was that we are called Molosachi. You should know that our family name comes from the land of the Molossi, known as such since ancient times. We were rulers of that land and thus they called us. The word Molosachi was then corrupted into Musachi.
You should also know that the emblem of our dynasty since ancient times has been a flowing fountain which flows in two streams, one on each side. This is the fountain of Epirus about which many authors have written that it extinguishes a lit torch and lights an extinguished torch. Later, we also had a two headed eagle crowned with a star in the middle, and as you know, we have cherished this fountain ever since that time for undertakings and ceremonies.
These arms of ours are ancient, and both the arms and the family name come from that country.
The emblem of your mother's dynasty is a white eagle. She comes from the Dukagjini family, a noble dynasty, so do not forget where you come from.
I can confirm to you that Andrew Molosachi or Musachi was the sebaston cratos and ruler of Epirus, which in Albanian is called pylloria. He ruled all of Myzeqe and other districts. This Myzeqe is the country of the Molossi and was thus named after them.

kuadri behet i plote.
The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing

Post Reply

Return to “Arkeologji, antropologji”