Page 1 of 1

HITITET !

Posted: Wed Jan 20, 2010 10:12 pm
by ALBPelasgian
Ketu eshte vendi ku do te grumbullojme njohurite tone mbi Hititet, kete popull te sterlashte te Azise se Vogel me qyteterim poashtu te zhvilluar. Origjina e tyre! Ballkanike apo Aziatike?

Re: HITITET !

Posted: Sun Jul 25, 2010 1:22 pm
by Arban Blandi
[quote2="Giuseppe Catapano në 1984-ën"]Arkeologjia moderne dhe filologia, me studimin e shkrimit kuneiform dhe me ndihmën e C14 radioaktiv, kane sjellë në dritë qytetërimin e perandorisë së madhe hitite, kryeqytatit të saj, dhe gjithashtu pjesë nga leksiku i po kësaj perandorie. Pak pas revolucionit neotilik dhe me ndryshimet e strukturës së saj, gjejmë në Çatal Hüyük (aktualisht Turqi), një qytet të ndërtuar mbi baza traditash të forta, dhe i lashtë të paktën sa Tiro dhe Sidona (7000 vjeçare), duke u bazuar në të dhënat e teknikave të datimit të Bahir Alkim, dhe nga të tjerë kërkues dhe shkencëtarë të njohur. Winckler zbulon në Boghazköv gjuhën e Hititëve, dhe kryeqytetin e perandorisë së tyre Hatusa, midis Detit të Zi dhe Mesdheut, pranë Haly, e përqëndruar në Jug brënda një mali, në një luginë që hapet drejt Veriut. Ky pozicion nuk bën që të mendosh në rradhë të parë që Hititët kishin përhapur dominimin e tyre drejt jug/jug-lindjes, përtej vargmalit të Tauro deri në Babiloni dhe poshtë në Palestinë. Pra është me rëndësi të madhe zbulimi i perandorisë Hitite në Anatolinë Veriore, në një zonë që nuk ishte e llogaritur ndërmjet qëndrave kryesore të qytetërimit.

Image
Rekonstruksion grafik i kryeqytetit Hattusa.

Lexuesi po bën pyetjen se përse po insistoj me Hititët. E thjeshtë: për mua ata janë Trojanë, dhe gjithashtu Ilirë, Etrusk, Shqipëtarë; dhe mbas ardhjes të Eneas në Itali, edhe Romakë.

Provat i gjejmë në leksikun dhe në arkeologjinë, në etnografinë dhe në monumentet e sjella në dritë nga gërmimet e kohëve të fundit, dhe nga një studim i thellë i antropologjisë, duke mbajtur parasysh që kjo shpesh varet edhe nga kushtet ambientale të vëndeve dhe të rajoneve të ndryshëm të botës.

Image
'Lion's Gate' - Hattusa

Dhe tani po ju jap një listë të vogël me fjalë hitite, në të cilat gjejmë ngjashmëri me arbërishten (shqipen) [kuptimisht dhe etimologjikisht]:

Fjalë hitite Fjalë shqip
Nï Ni
Ata At-i
Asht Asht-i
Mat Mat-ënj
Maje Manj
Njoj Njoh
Wit Vit-i
Ane Anë
Gjun Gju
Qend Qind
Ili Yll
Bait Baj
Et Etë
Est Është
Gurta (qytet)* (i) Gurtë
Lule Lule
Dor Dorë
Mial Mjaltë
Wesha Veshje
Urim** Urim
Shur Shur
Turija*** Turi
Nakt Natë
Ara Arë-a
Shkal Shkallmoj
Sojoti Sitë
Hur Ur-i
Lehit Lehtë
Lissi Lis


*Qyteti ishte i gurtë në antikitet, pra fjala rrjedh nga Gur.
**Urim, në hebraisht, është akti me të cilin Saçerdoti i Madh consulton Zotin. Përgjigjja quhej thunim; këtu është evidente rrënja ilirike thom.
***Turija, hit = litar me të cilin lidhej feçka e derrit, i përkthyer nga ilirishtja Turi = Feçkë.[/quote2]

Re: HITITET !

Posted: Sun Jul 25, 2010 2:26 pm
by ALBPelasgian
T'mrekullueshme keto te dhena...
Falemnderit Arban!

Re: HITITET !

Posted: Sun Jul 25, 2010 7:47 pm
by alfeko sukaraku
Hetet-hetet-etet..apo "hitet" ishin popull pellazge edhe kane lene shume mbishkrime kunjore mbase.

Ka plote mbishkrime hetee..ose me drejt "etee" ashtu sic kemi edhe dygjuhesh te njohur nga tel el amarna e egjyptit disa mbishkrime dygjuheshe egjyptioanoetee

eteokretanet nuk ishin gje tjeter vec se "ete kretan"

keta i permend homeri si pellazge, ndersa mbishkrimet eteokretane jane me se te njohura nga thomopulo-de angeli-n vlora-stilo-kocaqi etje

te gjithe autoret e lashte i quajn "autokton" nga fjala "ete=babai=me i fjetri"

kjo pranohet nga gjithsia dijetare sote.

Re: HITITET !

Posted: Tue Jul 27, 2010 4:59 am
by Arban Blandi
[quoteemNjë koment nga një italian për shkrimin e naltpërmendur]E' un'ipotesi sulla quale credo che valga la pena di continuare a lavorare. Tuttavia, i paralleli fondati sulle concordanze linguistiche possono anche portare fuori strada: con riferimento all'articolo postato, per esempio, faccio notare (per non fare che due soli esempi)che "ata" nel senso di "padre" è anche un vocabolo turco e che "bait", qui presentato come "cortile (di casa)", in varie lingue semitiche (come il fenicio e l'ebraico) vuol dire proprio "casa". In simili frangenti è sempre difficile stabilire se il vocabolo è un semplice residuato della fase più antica della stessa lingua o è un prestito. E se è un prestito, spesso non è facile determinare quale lingua lo ha fornito. Mi sembra un po' semplicistico, inoltre, identificare senz'altro gli Hittiti con i Troiani. E' vero che la distruzione della Troia omerica, avvenne nel XII secolo a.C. e fu probabilmente uno dei tanti episodi bellici di quell'imponente e drammatico movimento di quelle genti, conosciute dalle fonti come "popoli del mare", che avvenne proprio intorno al XII secolo a.C. Gli effetti furono devastanti: l'Egitto si salvò per miracolo (grazie soprattutto al faraone Ramesse III), la grande città di Ugarit, oggi in Siria, venne rasa al suolo, e, appunto, l'Impero Hittita venne praticamente abbattuto. Fra i nomi dei popoli del mare abbiamo Ahajiwa, Shekelesh, Sherden, Tjekker, Peleset, ecc. L'unico sicuramente identificato è quello dei Peleset (i Filistei della Bibbia), per altri abbiamo solo ipotesi. Gli Shekelesh forse erano i Siculi, gli Sherden forse erano i Sardi. E' molto probabile, però, che gli Ahajiwa fossero gli Achei e dunque metterli in rapporto con la guerra di Troia è ben possibile. Ma chi erano i Troiani? In realtà, alla difesa della città (e Omero stesso ce lo dice) partecipavano vari popoli: gli stessi troiani, i Dardani, i Cari, i Lici, i Misi, i Frigi, i Cìconi, i Paflagoni. Erano tutti Hittiti, questi, o solo alcuni? O nessuno? Da quelle parti, all'epoca, si parlava anche il luvio, i cui rapporti con l'hittita sono ancora in parte da chiarire. Hittiti e luvi erano rami dello stesso popolo? Difficile dirlo. Quanto all'albanese, un grave perdita è certamente rappresentata della scomparsa dell'originaria cultura e lingua illirica, che ora complica di molto le cose. Certo è, però, che l'argomento è di quelli che appassionano...[/quoteem]