"Moreover, you scorned our people, and compared the Albanese to sheep, and according to your custom think of us with insults. Nor have you shown yourself to have any knowledge of my race. Our elders were Epirotes, where this Pirro came from, whose force could scarcely support the Romans. This Pirro, who Taranto and many other places of Italy held back with armies. I do not have to speak for the Epiroti. They are very much stronger men than your Tarantini, a species of wet men who are born only to fish. If you want to say that Albania is part of Macedonia I would concede that a lot more of our ancestors were nobles who went as far as India under Alexander the Great and defeated all those peoples with incredible difficulty. From those men come these who you called sheep. But the nature of things is not changed. Why do your men run away in the faces of sheep?"
Letter from Skanderbeg to the Prince of Taranto ▬ Skanderbeg, October 31 1460

Fjalë teknike/ndërkombëtare me burim nga ilirishtoShqipja

Diskutim profesional për gjuhën.

Moderators: Mallakastrioti, bardus

Post Reply
User avatar
rrëqebull
Grand Star Member
Grand Star Member
Posts: 1158
Joined: Sat Oct 06, 2012 12:29 pm
Gender: Male

Fjalë teknike/ndërkombëtare me burim nga ilirishtoShqipja

#1

Post by rrëqebull » Sun Dec 06, 2015 4:35 pm

Duke marr shkas nga ky shkrim i Zeusit10 them se është me vend të hapet një çështje për mbledhjen e shpejtë të të gjitha atyre fjalëve teknike/ndërkombëtare, të quajtura gabimisht si me prejardhje "latine" apo "greke", të cilat kanë burim nga ilirishtoShqipja.

Zeus10 wrote:Kemi degjuar shpesh, qe shume fjale teknike te kene hyre ne shqip, permes gjuheve te vendeve te industrializuara, qe kane kryer shpikjet perkatese. Por […] fjalet e gjuhes shqipe jane aty, te fshehura nen masken "greke".
Kjo është plotësisht e saktë. Fjalët teknike ndërkombëtare që kanë burim nga ilirishtoShqipja janë me mijëra dhe shumë prej tyre janë përmendur edhe në këtë forum:

"pseudo-" nga fshehtë
"crisis" nga krisje
"trauma" nga t'rrahma
"skizmë" nga shqis, shqy-ej
"temperaturë" nga të'mpreht-urë
"odometer" nga hudhë-metër

Aimilius
Member
Member
Posts: 13
Joined: Sun Nov 13, 2016 3:14 am
Gender: Male

Re: Fjalë teknike/ndërkombëtare me burim nga ilirishtoShqipja

#2

Post by Aimilius » Sun Nov 13, 2016 4:07 am

Nga keto fjale ketu per mua vlen te shenohet
σκίζω /skizo >shqis (pra shqis, sh+qis ku qis do te thote bashkoj dhe sh i mohon kuptimin, pra ndan shqyen)
Nga kjo fjale rrjedh edhe skizma.

*Kini parasysh se greqishtja nuk ka sh, dhe te shqipja k dhe q jane e njejta germe e shqiptuar ndryshe

User avatar
Zeus10
Grand Fighter Member
Grand Fighter Member
Posts: 4135
Joined: Thu Jun 04, 2009 6:46 pm
Gender: Male
Location: CANADA
Contact:

Re: Fjalë teknike/ndërkombëtare me burim nga ilirishtoShqipja

#3

Post by Zeus10 » Sun Nov 13, 2016 8:38 pm

Aimilius wrote:Nga keto fjale ketu per mua vlen te shenohet
σκίζω /skizo >shqis (pra shqis, sh+qis ku qis do te thote bashkoj dhe sh i mohon kuptimin, pra ndan shqyen)
Nga kjo fjale rrjedh edhe skizma.

*Kini parasysh se greqishtja nuk ka sh, dhe te shqipja k dhe q jane e njejta germe e shqiptuar ndryshe
Eshte pikerisht ashtu Aimilius, por une dua te ndalem pak tek projektimi gjenial dhe unikal i leksikut te shqipes:
ku qis do te thote bashkoj
Ne te vertete, rrenja e fjales qis sic mund te kuptohet eshte q-i, pra nje bashketingellore (kocka) dhe nje zanore(mishi), me kuptimin fillestar primitiv : bashkoj, pra ashtu sic e keni permendur dhe ju.

Ky kuptim, nese do te marrim ne shqyrtim nje seri fjalesh te ngjashme me privativen nistore sh:

sh-qi-s-------->e shkeput me force, e ndaj
sh-qy-ej------> e caj, e ndaj, e shkepus
sh-qu-aj------> e vecoj me sy, pra e ndaj nga pamja e pergjithshme

krijon kuptimet e mesiperme, qe jane shume te aferta, por ne te njejten kohe dhe te ndryshme. Kete e kryen me nje mekanizem shume te thjeshte, duke prezantuar nje zanore te ndryshme per kuptim te ndryshem, duke perfituar nga fluiditeti I zanores:

qi-------qy---------qu

Kombinimi i q-së me nje zanore tjeter, ka krijuar dhe lidhezen(ate qe bashkon) e famshme shqipe: që, psh

E shoh e ke bërë

pra q-ëja eshte ne kuptim dhe ne structure ajo qe lidh ajo qe bashkon.
The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing

Aimilius
Member
Member
Posts: 13
Joined: Sun Nov 13, 2016 3:14 am
Gender: Male

Re: Fjalë teknike/ndërkombëtare me burim nga ilirishtoShqipja

#4

Post by Aimilius » Mon Nov 14, 2016 2:33 am

Duke reflektuar nga keto qe po thua me siper. Edhe folja qij (qe tashme eshte banale) eshte bashkimi i mashkullit me femren. Ne greqishten e lashte ekziston folja κύω (kio/ qio) qe do te thote, ngelem shtatzane apo le shtazane [pra qij]. Por ne gjuhen greke kjo folje nuk e ka te qarte etimologjine e saj. Gje qe ka kuptim te sakte me foljen tashme te njohur tonen.

Rikthehet ne gjuhen greke te re kjo rrenje ne fjalen κυοφορία (kioforia/ qioforia) qe do te thote shtatezani.

Ndoshta edhe që-ja me και(ke/ qe) ne greqisht jane e njejta gje, pasi jo vetem qe tingellojne njelloj*, por kane edhe kuptim te perafert.
Sepse edhe και-ja (edhe) bashkon!!!

* greqishtja nuk ka ë dhe behet e

Post Reply

Return to “Linguistikë”