Gjuha paraShqipe:Ankth, Zot, Diell apo Zani-e thëna?

[faon perrovarri]

........reagimi i dhunshem ndaj asaj qe e rrethon eshte hapi i pare ne perpjekjen e njeriut per te komunikuar me te panjohuren ,ndersa reagimi afinitiv ose perqases vjen si pasoje i konstatimit nga ana e tij te parrezikshmerise per ekzistencen e tij te mjedisit qe e rrethon.Ky konstatim behet ne nje faze kalimtare e cila perben dhe hapin e pare te njohjes dhe shprehet ne ndjenjen e KURESHTJES,TE KURIOZTETIT,habise dhe ne e njohim fonetikisht sot si pasthirrma UI,ua,ue etj..
Ne zonen e çamurise ne skajin veriperendimor te saj gjendet fshati Murci,Murshi nuk me kujtohet mire .Banoret e ketij fshati jane me origjine suliote dhe jane te besimit ortodoks, ashtu edhe si disa fshatra te tjere te Rezomes (per PALAVLINE jam i sigurte)ne Delvine,disa fshtatra kufitare te Leskovikut jane ngulmime te dhunshme te satrapit te epirit me qellim te shfaroste cdo lloj mundesie Sulioteve per tu riorganizuar kunder tij.
Murciasit pamvaresisht se origjojne prej nje teritori came nuk e konsiderojne veten e tyre came ,bilese as arvanitas te ardhur ,por greke pamvarsishte se kur lindin nuk qajne, por flasin shqip ,dhe greqishten filluan ta mesojne pas viteve 90-te ,me thote Manua nje banore i ketij fshati.
Ne te folmen e tyre na vjen me nje perdorim te dendur sot njesia fonetike ''UI'', si p.sh ...ui , amo cish ben , eshte kaq e dendur perdorimi i kesaj njesie fonetike saqe vetem nga kjo i dallon nga banoret e zones perreth.Kjo eshte nje njesi fonetike realzimi i te ciles behet me pjesemarrjen e dy segmente artikulative te thjeshte me origjine endogjene .
Ndersa njesia e pare fonetike ne kuptimin e mirefillte te rokjes eshte qiperimi UL,ulu , prej ketu po te kisha pak oreks te tepruar,duke lojtur me ORAKULLIN do te argumentonim se si njesia Ulu shnderohet ne huall,aulus,avlos duke u bazuar ne pranine e 'L' dhe si perfundim them qe bashktingellorja 'L' eshte e para te cilin njeriu qiperoi spontanisht por e riprodhoi ne menyre ndergjegjshme per te shprehur ndjenjen e deshires, pra nje kodifikim i perbere me dy elemente perceptuse ''DUA TY''
Sigurisht do te ishte e nevojshme, per tu kuptuar me qarte ajo se cfare konkludoje ,te zhvilloja nje koncept te ri qe kam futur ,ai i TEDENCES FONETIKE. Per te mos u ngaterruar shume do te mjaftohem tju them vetem se, tedenca fonetike eshte E VETVETISHMJA konservatore, jo spontanen .
Le te vime ne periudhen e mentalizmit.
Mentalizmi eshte etapa e trete e zhvillimit te gjuhes po te marrim si kriter shkallen e njohjes ,ne kete etape njeriu ,sidomos nga fundi i mesit te kesaj etape, filloi te hulumtoje misterin rreth vetes dhe,te kodifikoje perpjekjet e veta,te ricikloje pervojen e vete jetesore nga brezi ne breze.Objekti kryesor i hulumtimit jane dielli,energjia diellore me pasojat e saj,shiu i shoqeruar me pranine e Reve,dhe ajo qe eshte me e rendesishme eshte lindja bestytnive.
Kesaj periudhe i perkasin dhe formimi i fjalve DIA-s ,ZEU-s dhe me vone fjala ZOT qe te gjithe e dime se cfare perfaqeson ne mitologji ...........

[faon perrovarri]

Ate qe dua te theksoje pikesepari eshte qe etimologjia e ketyre dy fjalevs, DIA-s dhe ZEU-s nuk kane asnje te perbashket me ate se cfare u atribohet ne hyjno-teorite.Vetem kjo na trgon se PAGANIZMI si bestytni nuk jane zhvilluar mbi nje imagjinate jo reale.Substrati mbi te cilin u tharmetua pagania eshte deshira e njeriut per njohje, jo te botes se ndjenjave te veta , por te pasojave te objekteve apo dukurive te perceptushme(te shquara), por te paprekshme,te pa komandushme ,te pa mundshme per tu pushtetezuar nga ana etij ,te cilat ndikonin ne menyre te drejtperdrejt ne jeten e perditshme dhe ato s'ishin gje tjeter vecse e ftohta dhe e ngrohta,shiu dhe dielli ,dita dhe nata .

Dhe per keto te gjitha ''fajtor''eshte DIdidididi _E_LLI.

Para se te se te filloj aresyetimin e etimologjise dua te sqaroje qe fjala ZOT ne gjuhen vllache na jepet zakonisht e gabuar DUMNUZEU,DOMUZEU,DUMUZEU ETJ, qiperimi i sakte eshte DOMNU,DOMU ZEU ,ku domnu=zoti si p.sh zoti Agim ,pra kemi zoti Zeu ,d.m.th kemi dy njesi fonetike dhe si pasoje dy njesi gramatike .Dua te besoje qe ne te perditshmen e katolikve shqiptare eshte 'DOM ZEF', per carsye te shtrohet ceshtja 'mund te mos jete ashtu''.

Dua te theksoj qe fonitikisht nuk ka nje standart per qiperimin e Z-ese ne te foluren e perditshme ne gjuhen vllache ,mund te jete Z-ë mund te jetë X ose sic thone italianet Z-ë e forte,per lehtesi ne te kuptuar po e jap Z-ë e forte=X

Per te lojtur po sjell fjalet ;

vllache.............shqip.........................................................................................................................polonisht~~~sllavisht

xeu.................me thene,THOT,thuaje...............................................................................................povje_x(h)au

xue.................dite...........................................................................................................................x(h)ie_nj

xumar.............instrumenti prej brite e kafsheve per te dhene sinjal(me falni qe s'me kujtohet emertimi )

mvex(c)...........mesoj,me nxë.............................................................................................................uçeshje...ushefje

di_shi_ptatu.....i dituri, i zgjuari.........................................................................................................mon_dri

z(s)dishiptaj.....zgjoj(na gjumi)

z(s)di_fë..........hap(syte).................................................................................................................obu_di_am

ngjisu..............enderr.....................................................................................................................ma_z(x)he_nj

xinxer..............xinxer,gjinkalle

zherre............prush(zjarri).............................................................................................................zharr

vedi................shof........................................................................................................................vix(h)e

sterrë.............xëc(errësire).....................................................................................................çiemno\xhie_mno

s(h)pun..........diktoj(atij),deftoj,tregoj..............................................................................................poka_z(x)u_je

sken_di_au.....xixe..........................................................................................................................iskra

.....................xixellonj

skëpërë.........shkrepetiu

skëperara......shkrepetima\\



NE kete pike ftoj te gjithe ata qe besojne se mund te kontribojne me mendimin dhe njohurite gjuhesore te japin alternativen e tyre te arsyetimit,sigurisht qe une e kam pergjigjen time ne linjen e argumentimit logjik ,qellimi qe po kerkoj kete eshte te veme ne kandar rregullat e gjuhesise klasike qe une nuk i zoteroj.JU falemnderit

[Arbëri]

Une mund te them qe perkthimi ne gjuhen Polonishte eshte i sakte .
Pervetem se ne klapa X(H) me mire shkon bashke = XH .